Virusoverdracht door aanstippen met vloeibare stikstof

Hardnekkige wratten worden wel behandeld door ze te bevriezen met vloeibare stikstof, een behandeling die cryochirurgie genoemd wordt. Enkele Amerikaanse onderzoekers wezen in een brief aan The Lancet (8 april, pag. 929) op de gevaren van een dergelijke aanpak.

Wratten worden veroorzaakt door Papillomavirussen en, anders dan veel artsen denken, blijken virussen uitstekend bestand tegen bevriezing. Zo is het heel gebruikelijk om weefselmonsters waaruit men virussen wil kweken, tijdelijk te bevriezen. Als men dus wratten behandelt door ze herhaald aan te stippen met een wattenstaafje dat steeds opnieuw in vloeibare stikstof wordt gedompeld, dan kan er daarin virus terechtkomen, dat vervolgens weer op een andere patiënt overgebracht kan worden.

De Amerikanen erkennen dat er voor de overdracht van een Hepatitis- of een AIDS-virus contact met bloed noodzakelijk is en dat dat in dit geval dus nauwelijks voorkomt, maar toch achten zij zo'n overdracht niet helemaal uitgesloten. Zij hebben geen aanwijzingen dat dit ooit werkelijk gebeurd is, maar, zo zeggen zij, het verband tussen een behandeling van wratten en het ontstaan van een virushepatitis of AIDS vele jaren later zal gemakkelijk over het hoofd worden gezien.

In The Lancet van 27 mei reageren Britse onderzoekers op de ingezonden brief over vloeibare stikstof. Zij hebben zelf een onderzoek ingesteld naar de overdracht van virussen bij cryochirurgie. Het bleek dat er via het wattenstaafje dat gebruikt wordt om wratten aan te stippen, wel degelijk virusdeeltjes in de vloeibare stikstof terechtkomen en daarin langdurig besmettelijk blijven. Bij dit onderzoek werd duidelijk dat het niet zo'n vaart loopt, want het virus kwam steeds op de bodem van de fles te liggen, waardoor er weinig gevaar lijkt te bestaan zolang de fles voldoende gevuld is. De Britten hadden wel een publikatie gevonden uit het begin van de jaren zeventig waarin twee patiënten beschreven worden die wratten gekregen hebben na een behandeling met vloeibare stikstof wegens een niet-virale aandoening.

Het lijkt voor artsen toch verstandig om wattenstaafjes die gebruikt zijn om de huid van een patiënt aan te stippen met vloeibare stikstof, direct weg te gooien en niet opnieuw in de stikstof te dompelen. Verder moet de fles met stikstof steeds goed gevuld gehouden worden en kan men deze aan het eind van de dag maar beter grondig reinigen.

Overigens worden venerische wratjes (condylomata acuminata), die in een aantal gevallen veroorzaakt worden door potentieel kankerverwekkende typen Papillomavirussen, ook wel met vloeibare stikstof op wattenstaafjes aangestipt.

    • Bart Meijer van Putten