Vijftig jaar Pippi Langkous; Ik-ben-lekker-stout

In 1945 debuteerde Astrid Lindgren, de Zweedse evenknie van Annie M.G. Schmidt, met het verhaal van Pippi L©1angstrump. Pippi Langkous had onmiddellijk succes, maar werd ogenblikkelijk aangevallen vanwege haar anti-autoritaire en met elke vorm van logica spottende gedrag. In 1995 is Pippi uitgegroeid tot een toeristische attractie van belang.

Astrid Lindgrens Värld, Vimmerby, Circa 300 kilometer ten zuiden van Stockholm, bereikbaar per auto of trein. Inl 00-4649215950.

Pippi Langkous heeft het gezicht van Inger Nilsson, daar is niets meer aan te veranderen. Sinds de getalenteerde spring-in-het-veld, die op school altijd al de hoofdrol speelde in de toneeluitvoeringen, een kwart eeuw geleden een wortelkleurige pruik opzette voor de succesvolle tv-serie en de daaropvolgende bioscoopfilm - haar hele gezicht één gulle grijns - valt de beroemde schepping van Astrid Lindgren samen met de jongensachtige branie van het meisje dat die rol toen zo overrompelend speelde. Het is dus net alsof het niet helemaal echt is, het speelgoedpoppetjesachtig getekende logo van het pretpark Astrid Lindgrens Värld waar vanaf vandaag de vijftigste verjaardag van Pippi Langkous wordt gevierd. Dat had het ik-ben-lekker-stout-smoeltje van Inger Nilsson moeten zijn.

Astrid Lindgren, intussen 87 jaar en even blind als haar geestverwante collega Annie M.G. Schmidt was geworden, debuteerde in 1945 met het eerste boekje over Pippi L©1angstrump, de robbedoes die een lief Zweeds stadje op stelten komt zetten met haar krachtpatserij (ze kan haar paard optillen!), haar ondernemingslust en haar ongebreidelde fantasie. Tommie en Annika snappen niet waarom ze met haar voeten op het hoofdeinde slaapt. “In Egypte slapen àlle mensen met hun voeten op het hoofdkussen”, verklaart Pippi met grote stelligheid, “en ze slapen zó vast dat ze tien wekkers nodig hebben om weer wakker te worden!” Dat kunnen Tommie en Annika niet geloven. Pippi liegt. Ze geeft het grif toe en kijkt heel sip - hoe kan ze nou toch zo liegen? Maar dan valt er weer een bevrijdende zonnestraal op haar gezicht. “In Egypte liegen ze de héle dag, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat!” roept ze blij.

Pippi Langkous was een onmiddellijk succes, al was het maar door de geruchtmakende aanval van een vooraanstaand Zweeds hoogleraar, in 1946 in de Svenska Dagebladet, op het anti-autoritaire en met elke vorm van logica spottende gedrag van de heldin. Astrid Lindgren haalde haar schouders op, incasseerde glimlachend de talloze steunbetuigingen uit de lezerskring en schreef gestaag verder.

Veel van haar boeken, ook die over Pippi, situeerde ze in de omgeving van haar eigen (gelukkige) kindertijd - de bossen en de meren, de vakwerkhuizen en de negentiende-eeuwse architectuur van de deftige panden aan het kinderhoofdjesplein in het centrum. Zo plaatste ze de moderne speelsheid van haar heldjes en heldinnetjes in een decor van onversneden nostalgie, en de kinderfilmer Olle Hellbom versterkte dat beeld van een zonovergoten idylle toen hij er eind jaren zestig een tv-serie van maakte en begin jaren zeventig een bioscoopfilm.

Geen wonder dat het charmante stadje Vimmerby in het zuiden van Zweden, waar tot op de dag van vandaag het vijftiende-eeuwse geboortehuis van Astrid Lindgren staat, vervolgens uitgroeide tot een toeristenattractie. En geen wonder ook, dat het plaatselijk bedrijfsleven daar voortvarend gebruik van maakte door in de bossen rond het oude stadje een nieuwe trekpleister te bouwen: Astrid Lindgrens Värld, een door de schrijfster zelf (“hoewel ik er geen financieel belang bij heb”) gesanctioneerde reconstructie van Vimmerby in het begin van deze eeuw, aangevuld met de verzonnen lokaties uit haar boeken: het schuurtje van Emil, de boerderij van de gebroeders Leeuwenhart en vanzelfsprekend ook de beroemde Villa Villekulla (oftewel Villa Kakelbont), hier echter niet in de bonte kleurafwisseling uit de film, maar in egaal donkergeel.

Het attractiepark trekt intussen zoveel bezoekers, dat in de folders zelfs wordt gewaarschuwd voor overmatige drukte tijdens de zomermaanden. Maar dat heeft de leiding er niet van weerhouden juist deze zomer extra feestelijkheden aan te kondigen ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Pippi Langkous. Vanaf vandaag vindt er elke dag een optocht plaats en tussen 1 juli en 6 augustus wordt elke avond om 18.00 uur een Pippi-voorstelling gespeeld met aansluitende barbecue op het nagebouwde stadspleintje.

Maar wie gaat kijken, dient zich voor te bereiden op het feit dat de Pippi-rol allang door andere Zweedse meisjes wordt vertolkt. Inger Nilsson is nu 36 en het spreekt vanzelf dat haar jongere opvolgstertjes niet als twee druppels water op haar lijken. Het zijn namaak-Pippi's in een namaak-stadje, maar heel dicht bij het echte Vimmerby dat Astrid Lindgren, zorgeloos ravottend met haar vriendjes en vriendinnetjes, de overtuiging bijbracht dat het leuk moet zijn om als kind door de wereld te gaan.