Veel vraag naar camouflagepaspoort en valse titels

Alles is te koop, zegt de volkswijsheid al. Inspelend op de behoefte van sommige mensen zich anders voor te doen dan de werkelijkheid rechtvaardigt, worden academische en militiaire titels, rijbewijzen, 'tweede paspoorten', en perskaarten te koop aangeboden.

ROTTERDAM, 15 JUNI. “Ik adviseer in dienstverlening”, zegt E. de Wilt, eigenaar van het Amsterdamse bedrijf Europrice. En hij verzekert in één adem dat het allemaal legaal is wat hij doet. “Ik laat alles controleren door een advocaat en biedt niets aan wat door de Nederlandse wet verboden is.” Over zijn werkwijze: “Ik heb geen contact met de instellingen waar de documenten vandaan komen, het gaat allemaal via agentschappen. Ik bestel bij hen een produkt, in opdracht van de klant, die daarvoor een schriftelijke overeenkomst heeft getekend.”

Op die manier kan de koopkrachtige burger bijvoorbeeld een tweede of camouflagepaspoort aanschaffen. In een folder worden de voordelen van dit document toegelicht: “In any terrorist or hijack situation, you no doubt would be singled out and penalised for being easy game.” Voor 1.250 Duitse marken komt men in het bezit van een document dat er uitziet als een echt paspoort, inclusief pasfoto en visumstempels. Het is echter uitgegeven door een land dat niet (meer) bestaat, zoals British Honduras, Dutch Guiana, Rhodesia. De niet al te slimme kaper of ontvoerder zal denken dat u een onschuldige toerist bent uit een klein, ver land en u verder met rust laten, is de achterliggende gedachte.

De koper wordt duidelijk gewaarschuwd dat de pas niet te gebruiken is als reisdocument, het is “strictly a novelty item”. De pas is populair in Amerika, meldt de folder, en De Wilt geeft aan dat er ook in Nederland belangstelling voor bestaat. “Ik ben hier pas een maand of drie bezig, dus ik kan nog niet helemaal overzien hoe het loopt. Maar na de paar advertenties die ik heb gezet, kwamen er veel aanvragen om informatie. Andere populaire documenten, aldus De Wilt, zijn academische titels en de Amerikaanse Green Cards.

De titels spreken tot de verbeelding, ook al omdat verschillende publieke figuren in het verleden zijn uitgegleden over een ten onrechte opgevoerde academische graad. De Wilt: “Meestal gaat het om buitenlandse instellingen. Sommige zijn aangesloten en/of erkend door de International Association of Universities, andere niet.” Het principe is dat sommige universiteiten grotendeels bestaan van donaties en als tegenprestatie een diploma aan de donateur leveren. “Voor 500 mark heb je een papiertje dat je boven je bureau kunt hangen, maar waar je verder niets aan hebt”, aldus De Wilt.

Voor een diploma van een erkende instelling ben je tot 80.000 mark kwijt. Die instellingen vragen om een overzicht van reeds in Nederland gevolgde vakken aan een onderwijsinstelling en maken daar een diploma van. Volgens De Wilt kunnen de officiële diploma's zelfs goedgekeurd worden door het Nuffic, het instituut dat zich in Nederland onder andere bezighoudt met de waardering van buitenlandse diploma's. Een medewerker van het Nuffic spreekt daar echter haar verbazing over uit. “Ik geloof niet dat dit ooit gebeurd is.”

Kern van veel activiteiten van Europrice is het verschijnsel dat het in het buitenland vaak makkelijker is om officiële documenten te verkrijgen dan in Nederland. De Wilt: “Een bekend voorbeeld is het halen van een rijbewijs op Aruba. Zoiets kan onder andere in Duitsland ook met een internationaal vaarbewijs. Het scheelt mensen veel tijd, want ze hoeven geen cursussen te volgen, maar alleen een paar examenvragen te beantwoorden.” De drukbezette bootbezitter moet wel 2.250 DM betalen voor dit bewijs, dat normaliter ongeveer ƒ 400 kost.

Daarnaast maakt Europrice gebruik van de onbekendheid bij mensen over het zelf regelen van zaken. Iedereen kan na een verblijf van een aantal jaren in een EU-land een tweede nationaliteit aanvragen, of ergens een rijbewijs halen. De Wilt kent de kanalen, weet wat waar moet worden ingevuld en maakt optimaal gebruik van “de mazen van de wet”.

De Green Cards, die immigratie naar de Verenigde Staten mogelijk maken, zijn ook gewild. Iedereen kan bij het Amerikaanse consulaat een aanvraag doen voor een Green Card. Jaarlijks verloot de Amerikaanse overheid tussen de vijftig- en zestigduizend exemplaren onder de aanvragers. Volgens De Wilt blijft er bij de loting “een x aantal” over, dat wordt verkocht aan agentschappen. Bij die bronnen kan hij voor zijn klanten proberen een immigratiebewijs aan te schaffen. De officiële procedure en screening ontloopt de landverhuizer hiermee overigens niet: “Een onberispelijke reputatie en onbesproken gedrag” zijn essentiële voorwaarden voor het welslagen van de onderneming, die tussen de 9.000 en 80.000 Mark kost.

Geconfronteerd met dit verhaal reageert een woordvoerder van het Amerikaanse consulaat ongelovig. “Dat is onzin. Echt onmogelijk. De Verenigde Staten verkopen geen immigratienummers. De nummers die overblijven na een loterij worden gewoon niet gebruikt. Ik neem onmiddellijk contact op met het State Department.” De Wilt is inmiddels in gesprek met het consulaat over zijn produkt.

Het blijkt moeilijk vast te stellen of de activiteiten van Europrice legaal zijn, omdat het om uiteenlopende produkten gaat waarvoor verschillende regels gelden. Woordvoerders van het ministerie van justitie en het CRI kunnen dan ook geen algemene uitspraken doen over De Wilts handel. Hoewel het soms onwaarschijnlijk lijkt, is het goed mogelijk dat veel bezigheden in Nederland niet in strijd zijn met de wet, zegt een medewerker van het CRI. “De verkoop van Engelse Lord-titels is bijvoorbeeld een bekende, geoorloofde praktijk.”

Voorlopig ziet De Wilt de toekomst van zijn bedrijf zonnig in. “Hoe moeilijker de regelgeving in Nederland en Europa, hoe interessanter het wordt. Dan zijn meer mensen geïnteresseerd in andere manieren om documenten te krijgen.” Daarnaast voorziet hij groei in een bedrijfsonderdeel dat in Nederland nog nauwelijks ontwikkeld is, de verkoop van buitenlandse banken en firma's, bijvoorbeeld op de Engelse Kanaaleilanden. “In het buitenland wordt daarvoor al veel geadverteerd. Ik ben het nog aan het uitzoeken, maar het is duidelijk dat er veel geld in zit.”

    • Marjolein Moonen