Personeel Schengen in opstand over status

BRUSSEL, 15 JUNI. Het personeel van het Schengensecretariaat in Brussel gaat in staking als het niet snel zekerheid krijgt over de arbeidsvoorwaarden.

Het vijftigtal personeelsleden vreest voor zijn positie, nu de Franse minister van binnenlandse zaken, Jean-Louis Debré, heeft gezegd dat de inwerkingtreding van het verdrag van Schengen een half jaar moet worden opgeschort. In het Schengenverdrag zijn afspraken gemaakt over het opheffen van de grenscontrole tussen tien Europese landen.

“De personeelsleden van het Schengensecretariaat eisen meer werkzekerheid en een salaris en arbeidsvoorwaarden die vergelijkbaar zijn met die van het personeel van andere internationale instellingen”, zegt Philippe van Muylder van de Belgische vakbond voor technisch- en kaderpersoneel SETCA.

Het Schengenpersoneel heeft 27 juni als ultimatum gesteld voor de staking. De besluiten over het statuut en salaris van het personeel moeten worden genomen door de tien landen die zijn aangesloten bij het Schengenverdrag.

Die landen hebben het secretariaat tot nu toe geen definitief karakter willen geven, omdat ze hopen dat Schengen uiteindelijk onder de Europese Unie zal vallen. EU-lid Groot-Brittannië verzet zich echter tegen opheffing van de grenscontroles. Als het Schengensecretariaat een onafhankelijk statuut krijgt, zou dat een definitief politiek signaal zijn dat het slechten van de grenzen in de hele Europese Unie is mislukt. “We hebben geen enkele garantie dat onze baan in de toekomst behouden blijft. Schandalig dat we ons daar eind twintigste eeuw nog druk over moeten maken”, aldus een werknemer van het secretariaat, die anoniem wil blijven.

Pag.5: Schengen betaalt slechter dan EU

De personeelsleden zijn ook ontevreden omdat ze veel minder gunstige arbeidsvoorwaarden genieten dan werknemers bij de Europese Unie. Het administratief personeel en de vertalers vallen onder het Belgische belastingregime, wat betekent dat 30 tot 40 procent van hun inkomsten naar de belasting gaat. Het personeel van de Europese Unie hoeft slechts zo'n 10 procent af te dragen. “We doen hetzelfde werk als personeel van de Europese Commissie, maar we krijgen veel minder betaald”, zegt een personeelslid. “Ook krijgen wij overuren niet uitbetaald, terwijl we een hoge werkdruk hebben en vaak moeten overwerken. Veel mensen zullen zeggen, daar heb je die Eurocraten weer, maar wij hebben helemaal die positie niet.”

Als de staking op 27 juni doorgaat, moet de vergadering van de ministers uit de Schengenlanden, gepland voor 29 juni, waarschijnlijk worden uitgesteld. Die bijeenkomst is belangrijk, omdat dan de afgelopen drie maanden worden besproken, waarin de grenscontroles tussen zeven van de tien Schengenlanden al grotendeels werden opgeheven.

Door de recente Franse bezwaren is het definitief opheffen van de grenscontroles per 1 juli minder zeker geworden. “We zullen alles trachten te doen om een staking af te wenden”, aldus een woordvoerder van het Belgische ministerie van Europese zaken. “De bijeenkomst van 29 juni is veel te belangrijk.” België is momenteel voorzitter van 'Schengen'.

Het Schengensecretariaat, dat in de afgelopen vijf jaar geleidelijk is gegroeid, werd voorlopig verbonden aan het secretariaat van de Benelux. Het personeel is contractueel verbonden aan de Benelux, maar de tien Schengenlanden moeten over het statuut besluiten. Probleem is volgens vakbondwoordvoerder Van Muylder ook dat onderhandelingen moeten worden gevoerd met tien verschillende werkgevers. “Er is niet één contactpersoon. Als er iets wordt gevraagd, zegt bijvoorbeeld Duitsland 'ja', België 'misschien' en Frankrijk 'nee'.”

Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken was vanmorgen nog niet op de hoogte gesteld van de stakingsdreiging van het Schengenpersoneel. “Maar dat er een hoop onvrede zit wisten we wel”, aldus een woordvoerder. “Nederland vindt dat het statuut op korte termijn geregeld moet worden.” Het personeelsbeleid van het Schengen secretariaat stond al op de agenda van de vergadering van het Comité van ministers op 29 juni.