Egyptische 'afvallige' bevolen te scheiden

KAIRO, 15 JUNI. Een Egyptisch hof van beroep heeft gisteren bepaald dat een gelukkig-getrouwd paar moet scheiden omdat de boeken van de man, professor Nasr Hamed Abu Zeid, zouden bewijzen dat hij een geloofsafvallige is en als zodanig niet met een moslim getrouwd kan blijven. Zijn vrouw, Ibtihal Younis, reageerde geschokt op de “schandelijke” uitspraak. Zij is niet van plan aan de uitspraak gehoor te geven, maar gaat in beroep.

Zeven fundamentalistische advocaten spanden in juni 1993 een proces aan tegen Abu Zeid om hem te dwingen tot echtscheiding wegens geloofsafval. Volgens de klagers, vertegenwoordigers van een groep die anti-islamitische activiteit opspoort en aan de kaak stelt, bevat zijn onderzoek naar de taalkundige structuur van de Koran, waarin hij nieuwe interpretatiemethoden bepleit, atheïstische elementen.

Wat hen met name niet zint is dat Abu Zeid geestelijken ervan beschuldigt de Koran buiten de context te citeren en ook feitelijke fouten te maken. Abu Zeid (52) heeft in zijn jeugd een religieuze school gevolgd, en kent de Koran uit zijn hoofd. In zijn geboortedorp Tanta noemt men hem nog steeds 'sjeik'. Maar hij heeft ervoor gekozen publiekelijk het fundamentalisme aan de kaak te stellen. Mede om die reden werd hem in maart 1993 een hoogleraarschap aan de universiteit van Kairo geweigerd. Maar vorige maand werd dat besluit juist teruggedraaid, en werd hij als hoogleraar Arabische taal en letterkunde benoemd.

Een lagere rechtbank verklaarde de klacht van de zeven advocaten anderhalf jaar geleden niet ontvankelijk omdat de indieners geen belanghebbende partij waren. Het - civiele - hof van beroep echter accepteerde hun juridische status, en ging ermee akkoord de huwelijksvoorschriften van de islamitische wet, de shari'a, van toepassing te verklaren. De uitspraak is zonder enig precedent in Egypte.

“De rechter is een van hen (fundamentalisten) en hij voert hun bevelen uit”, zei Abu Zeids vrouw, zelf hoogleraar Franse taal en letterkunde aan de universiteit van Kairo, na de uitspraak. Zij noemde de uitspraak onwettig en onrechtvaardig. Een woordvoerder van de Egyptische Organisatie voor de Mensenrechten, Hafez Abu Saada, meende dat de uitspraak “alle intellectuelen in Egypte bedreigt, zelfs degenen die aan de macht zijn”. “Op basis van deze uitspraak kan iedereen van geloofsafval worden beschuldigd.”

Saada wees erop dat de uitspraak zeer gevaarlijk is voor professor Abu Zeid. Tot de zaak in hoger beroep is behandeld worden de Abu Zeids als overspeligen beschouwd als ze samen worden aangetroffen, en als iemand Nasr Abu Zeid als afvallige vermoordt, zal hij in islamitische kring niet als misdadiger worden beschouwd. Ibtihal Younis bevestigde dat: “De uitspraak heeft mijn man veranderd in legitiem doelwit voor activisten.” De liberale schrijver Farag Foda, een uitgesproken criticus van het fundamentalisme, werd in 1992 vermoord nadat radicale geestelijk leiders hem als afvallige hadden gebrandmerkt. (Reuter, AFP, AP)