Regeringsleger op drempel van groot offensief Sarajevo

SARAJEVO, 14 JUNI. In Sarajevo verwachten de VN binnen enkele dagen een omvangrijk offensief van Bosnische regeringstroepen tegen de Bosnische Serviërs die Sarajevo omsingelen. Ten noorden van Sarajevo hebben de moslims de grootste troepenconcentratie bijeengebracht sinds het begin van de oorlog in Bosnië.

VN-woordvoerders die gisteren melding maakten van de troepenconcentratie van het regeringsleger verwachten dat het offensief waarmee de belegering van Sarajevo moet worden gebroken eerder binnen dagen dan binnen weken begint. De Bosnische regeringstroepen zijn geconcentreerd bij Visoko en Breza op twintig kilometer ten noordwesten van de Bosnische hoofdstad. Om hoeveel man het precies gaat is niet geheel duidelijk. Een VN-woordvoerder in Sarajevo hield het op twintig- tot dertigduizend man, maar een VN-waarnemer ter plaatse sprak van vijftienduizend man. Het aantal regeringsmilitairen is hoe dan ook groter dan de strijdmacht van de Bosnische Serviërs rond Sarajevo, maar de Serviërs beschikken over meer zware artillerie en tanks.

President Izetbegovic van Bosnië heeft eerder gezegd dat de omsingeling van Sarajevo voor het eind van dit jaar wordt doorbroken. Volgens VN-woordvoerders hebben inmiddels in het gebied scholen, cafés en bedrijven hun deuren gesloten. Waarnemers hebben omvangrijke troepenverplaatsingen geconstateerd en de VN hebben twee observatieposten moeten ontruimen.

Militaire strategen zeiden gisteren dat de Bosnische regering met het offensief een groot risico neemt. De Bosnische Serviërs beschikken rond Sarajevo over twaalfduizend militairen en vijf- tot achthonderd zware wapens. Als de ring rond Sarajevo niet snel wordt doorbroken, kan het offensief uitlopen op een langdurige veldslag waarbij de artillerie van de Serviërs de doorslag kan geven en waarbij duizenden slachtoffers kunnen vallen.

De Bosnische Serviërs hebben gisteren op veertien na alle resterende VN-gijzelaars - blauwhelmen en waarnemers - vrijgelaten. Een bus met 26 gegijzelde blauwhelmen werd in Zvornik overgedragen aan de Servische autoriteiten. Vanuit Zvornik werden ze naar Novi Sad gereden. In Bosnië werd de bewegingsvrijheid van de andere blauwhelmen en waarnemers hersteld: Servische militairen die hen omsingeld hielden trokken zich terug. De laatste veertien gijzelaars komen voor het eind van de week vrij.

Pag 4.: 'Deze crisis was hopelijk de laatste'

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, zei in Pale dat de crisis rond de VN-gijzelaars nu “voorbij is”. “We hopen dat er geen crises van deze aard meer komen. We willen niet vechten. We willen zo spoedig mogelijk vrede”, aldus Karadzic.

De gijzelaarscrisis brak uit toen de Bosnische Serviërs op en na 26 mei bijna vierhonderd man VN-personeel in gijzeling namen na twee luchtaanvallen van de NAVO op militaire doelen van de Serviërs. De 'minister' van buitenlandse zaken van de 'Servische Republiek' in Bosnië, Aleksa Buha, zei gisteren dat de gijzelaars zijn vrijgelaten in ruil voor een belofte van de VN en de NAVO om af te zien van verdere luchtaanvallen. Dat is echter door Westerse regeringen en woordvoerders van de VBN en de NAVO ten stelligste tegengesproken.

[Onze Haagse redactie voegt hieraan toe: het ministerie van defensie heeft geen aanwijzingen waarom de drie Nederlandse VN-waarnemers nog worden vastgehouden. Karadzic heeft 'technische redenen' aangevoerd. Op Defensie neemt men aan dat de Nederlanders mogelijk worden vastgehouden in door oplaaiende strijd moeilijk te bereiken gebieden. Ook kan het zijn dat lokale bevelhebbers nog niet op de hoogte zijn van de nieuwe orders om de gijzelaars vrij te laten.]

De Bosnische Serviërs blokkeerden gisteren opnieuw voedselkonvooien naar Sarajevo, ondanks eerdere beloften om ze door te laten. Een VN-woordvoerder beklaagde zich gisteren bitter: “Het is treurig dat het enige voedsel dat Sarajevo bereikt wordt aangevoerd in plaatselijke vrachtwagens die in het donker onder vuur van de Serviërs binnenkomen. Zelfs de [VN-hulporganisatie] UNHCR moet gebruik maken van vrachtwagens die met stalen platen worden beveiligd.” De voedselvoorraden in Sarajevo zijn zo goed als uitgeput als gevolg van de langdurige Servische blokkade. (Reuter, AP, AFP)