Chirac toont staaltje leiderschap zonder poespas

PARIJS, 14 JUNI. Het lachje verried de nieuwe assertiviteit van Frankrijk.

Op een Amerikaans glad geënsceneerde presentatie-conferentie, met de vertrouwde Elysée-pers als decor, maakte Jacques Chirac op het uur van de avondjournaals bekend dat de Franse kernproeven worden hervat. “En die beslissing is, natuurlijk, onherroepelijk”, zei hij als een jongen die voor zijn verjaardag een trapauto met toeter heeft gekregen.

Achttien jaar voerde hij campagne voor het presidentschap. Naar gelang de politieke seizoenen veranderde hij van politiek programma en persoonlijke stijl. In 1995 haalde hij tenslotte de grote sprong, met een propositie waarvan begrip voor de sociale breuklijnen die de Franse natie doorsnijden èn presidentiële bescheidenheid de dominante trekken waren.

Maar verklaarde eenvoudigheid en een fier gaullisme in de wereld spreken elkaar kennelijk niet tegen. Vrijdagavond konden de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie er al mee kennis maken. In plaats van de gebruikelijke rondreis langs de hoofdsteden, ter voorbereiding van de top in Cannes die het Franse voorzitterschap afsluit, convoceerde Chirac de collega's voor een informeel etentje met kip en een ijsje op het Elysée.

Zonder ministers van buitenlandse zaken. Jammer voor landen zonder traditie van eenhoofdig leiderschap. In een omgeving van intense eenvoud - mevrouw Chirac laat de laatste moderne meubels van het tijdperk-Mitterrand vervangen door passend seize- en napoleontisch houtwerk - sprak de junior-president zijn gasten toe. Zonder diplomatieke poespas.

De Bosnische Serviërs mochten van geluk spreken dat de Griekse premier nog een goed woordje voor hen deed, anders waren zij ter plekke uit de boeken geschrapt.

Duitsland en Nederland kregen te verstaan dat Chirac Europol eind juni in Cannes op zijn succeslijstje wil bijschrijven en dat zeker Kok niet moet zeuren over rechtsbescherming omdat Nederland de drugs toch al over de grenzen laat stromen. Hoe het precieze citaat luidt is nog steeds niet helder, maar over de strekking van de reprimande wordt niet getwist.

En dan nu de hogere versnelling van de kernproeven. Chirac toont zich opnieuw verre van angstig. Het besluit werd soeverein bekend gesteld aan de vooravond van zijn eerste grote intercontinentale reis als president van 57 miljoen Fransen.

Kundig opgebouwd als vanzelfsprekendheid. Kort geleden had het Elysée nog de ambiance van diepe raadpleging van dossier en geweten naar buiten gebracht. Tegen de zomer zou wel eens een beslissing komen. Het was nadat de krant Libération had onthuld dat de militaire adviseurs van de regering echt aandrongen op kernproeven, maar op minder dan het aantal dat zij vorig jaar nog onontkoombaar achtten.

De timing en de presentatie waren prachtig. Zondag is de tweede ronde van de Franse gemeenteraadsverkiezingen. In de eerste ronde deden Chiracs partijgenoten het minder goed dan op grond van zijn overwinning in mei mocht worden verwacht.

Chirac hervat niet tijdelijk de kernproeven om zondag twintig extra burgemeesters verkozen te krijgen. Maar als je toch een staaltje leiderschap in de traditie van de grote generaal De Gaulle wilt neerzetten, dan was dit moment niet slecht. Vanavond komen vanuit de VS de eerste beelden bij die andere vlaggen-president. Mannen onder elkaar.