VS en N-Korea mondeling eens over centrales

SEOUL/ KUALA LUMPUR, 13 JUNI. Noord-Korea en de Verenigd Staten hebben vandaag in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur mondelinge overeenstemming bereikt over de vervanging van de Noordkoreaanse kerncentrales.

De tekst van een overeenkomst moet nog door de regeringen van beide landen worden goedgekeurd, alvorens te kunnen worden ondertekend. De delegaties van de VS en Noord-Korea, die drie weken lang hebben onderhandeld in Kuala Lumpur, gaven vandaag een gezamenlijke verklaring uit, waaruit blijkt dat Noord-Korea voor het eerst heeft geaccepteerd dat Zuid-Korea de twee nieuwe kernreactoren mag leveren. Hoewel Zuid-Korea als enige land bereid was de benodigde vier miljard dollar op tafel te leggen, weigerde het communistische noorden tot voor kort de reactoren van de zuidelijke (kapitalistische) aartsrivaal te accepteren. En Zuid-Korea weigerde op zijn beurt mee te werken aan de financiering als het niet ook de reactoren zou mogen leveren.

In de gezamenlijke verklaring wordt Zuid-Korea niet met name genoemd, maar staat dat de Koreaanse Energie-ontwikkeling Organisatie (KEDO), het internationale consortium onder leiding van de VS, Japan en Zuid-Korea dat voor de kerncentrales moet zorgdragen, de hoofdaannemer mag uitzoeken. De begin dit jaar opgerichte KEDO had het Zuidkoreaanse staatsbedrijf KEPCO al eerder aangezocht als hoofdleverancier.

In een brief aan de Zuidkoreaanse president Kim Young Sam bevestigde de Amerikaanse president Clinton vandaag de centrale rol voor Seoul in het project.

De mogelijke concessie die Noord-Korea gedaan heeft gekregen is de bepaling dat een Amerikaanse firma als “programma-coördinator” zal optreden. Ook een Noordkoreaans verzoek om een extra bedrag van een miljard dollar aan financiële steun, dat door de VS eerst van de hand werd gewezen, lijkt nu bespreekbaar te zijn.

De Noordkoreaanse onderhandelaar Kim Gye Gwan maande vandaag niettemin tot voorzichtheid over het akkoord. “We hebben een aantal struikelblokken opgelost, maar het is nog vroeg, er ligt nog een aantal moeilijke kwesties op ons te wachten', zei Kim zonder in details te treden. De Amerikaanse onderhandelaar Thomas Hubbard zei te verwachten dat ondanks het feit dat er nog geen handtekeningen zijn gezet Noord-Korea niet op zijn schreden zal terugkeren.

Indien het tot een akkoord komt zal dat een nadere invulling zijn van de overeenkomst die op 13 oktober van het vorig jaar werd gesloten in Genève. Daar werd overeengekomen dat Pyongyang twee lichtwaterreactoren zou krijgen in ruil voor het stopzetten van zijn ouderwetse grafietcentrales. Noord-Korea legde overeenkomstig het akkoord zijn bestaande centrales stil. De VS vreesden steeds dat Noord-Korea in zijn oude, moeilijk te controleren centrales het bijprodukt plutonium produceerden, geschikt voor het maken van kernwapens. Ook de nieuwe centrales kunnen plutonium opleveren, maar het proces staat onder strikt internationaal toezicht en is derhalve beheersbaar. (AP, Reuter)