Van 8,1 naar 6,6 pct; Ziekteverzuim in Nederland in '94 gedaald

DEN HAAG, 12 JUNI. Het ziekteverzuim onder werknemers is in Nederland behoorlijk gedaald, van 8,1 naar 6,6 procent. Bedrijven hebben daardoor in 1994 ongeveer zes miljard gulden op verzuimkosten bespaard.

Dit blijkt uit een onderzoek van het Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden (NIA).

In 1993 waren alle werknemers samen 80 miljoen werkdagen ziek. Dit aantal daalde vorig jaar met ruim 14,8 miljoen werkdagen, 18,5 procent minder dus. Een zieke werknemer kost een bedrijf ongeveer 400 gulden per dag.

Het NIA denkt met zijn onderzoek een einde te hebben gemaakt aan de onzekerheid over de hoogte van het ziekteverzuim die er sinds vorig jaar is. Het verzuim is niet meer goed meetbaar als gevolg van een nieuwe wet die toen van kracht werd. Deze wet verplicht bedrijven met minder dan vijftien werknemers de eerste twee weken een zieke werknemer zelf door te betalen en grotere bedrijven de eerste zes weken, in ruil voor veel lagere Ziektewetpremies. Daardoor melden veel bedrijven zieke werknemers niet meer bij de bedrijfsvereniging aan, ook al zijn ze dit wel verplicht.

Het NIA baseert zijn conclusies op gegevens van onder meer bedrijfsverenigingen en grote bedrijven als KPN, Rabobank, Philips en NS, alsmede de rijksoverheid en het AMC. In de cijfers is er rekening mee gehouden dat bedrijven niet al hun ziekteverzuim doorgeven; het NIA schat deze 'onderregistratie' op 15 tot 20 procent.

Een van de vragen bij het onderzoek was of de wettelijke maatregelen die per 1 januari 1994 van kracht werden, tot een lager ziekteverzuim hebben geleid, zoals de bedoeling van kabinet en parlement was. Volgens het NIA hebben deze maatregelen inderdaad effect gehad. Hiertoe behoorden behalve de introductie van een verplicht eigen risico ook een grotere premiedifferentiatie in de Ziektewet. Bedrijven met relatief veel zieke werknemers moeten daardoor hogere premies betalen.

Maar opvallend is dat ook bij bedrijven waarvoor na de wetswijzigingen in de praktijk niets veranderde, het ziekteverzuim stevig is gedaald. Dit betreft grote bedrijven die al vrijwillig hun werknemers bij ziekte doorbetaalden ('eigen-risicodragers'). Bij deze bedrijven ging het ziekteverzuim met 15 procent terug; bij de bedrijven waarvoor de nieuwe wet wel gevolgen had bedroeg de daling 19 procent.

Pag 16: Instituut pleit voor oprichting van databank

Dat het ziekteverzuim ook bij de grote bedrijven zo is teruggelopen, is volgens het NIA te danken aan de politieke en publieke discussie die over het relatief hoge ziekteverzuim in Nederland is gevoerd. Deze discussie heeft “tot aanzienlijk meer aandacht en gerichte maatregelen bij bedrijven geleid”, aldus het instituut.

Het kabinet is van plan de Ziektewet volgend jaar vrijwel helemaal af te schaffen. Bedrijven worden dan verplicht zieke werknemers gedurende een jaar zelf door te betalen. Het NIA vreest dat het dan nog moeilijker wordt de omvang van het ziekteverzuim in Nederland vast te stellen. Daarom pleit het instituut voor het opzetten van databanken met gegevens over het ziekteverzuim en de arbeidsomstandigheden. Het systematisch bijhouden van deze gegevens is volgens het NIA nodig om te kunnen beoordelen of de ingrijpende overheidsmaatregelen op dit terrein resultaat hebben.