IBM neemt Lotus (software) over voor 3,5 mld dollar

NEW YORK, 12 JUNI. Computerconcern IBM neemt softwarebedrijf Lotus Development over voor 3,52 miljard dollar. Dat hebben de twee bedrijven gisteren bekendgemaakt.

Na de fusie zal Lotus zijn onafhankelijkheid behouden en kan topman Jim Manzi aanblijven. Manzi wordt vice-president van IBM. De prijs die IBM voor Lotus betaalt, ligt slechts 220 miljoen dollar ofwel 4 dollar per aandeel hoger dan IBM's eerste bod. IBM betaalt een record bedrag voor het softwarebedrijf. De kosten zullen deels in mindering worden gebracht op de resultaten, maar IBM heeft daar nog geen details over verstrekt.

Het samengaan van IBM en Lotus, dat nog moet worden goedgekeurd door het ministerie van justitie, betekent een grotere druk op Microsoft, dat veruit de machtigste softwaremaker in de wereld is. Met zijn programma Windows voor personal computers heeft Microsoft wereldwijd een marktaandeel van 80 procent. IBM kan daar weinig tegenover stellen, maar hoopt met de hulp van het programma Notes van Lotus zijn positie te versterken. Notes is een networking-programma, wat betekent dat groepen tegelijkertijd aan documenten kunnen werken en kunnen communiceren. Dat is volgens kenners het soort programma waar in de komende jaren de groei van computertoepassingen vandaan komt. Microsoft loopt op dat gebied net iets achter, hoewel het zijn produkt Exchange heeft aangekondigd door dit najaar.

De software-ontwerpers van Lotus kunnen IBM wellicht ook iets leren over toepassingssoftware. IBM heeft namelijk wel een besturingsprogramma, OS/2, maar maakt weinig klaar op de markt, mede doordat er weinig applicatiesoftware beschikbaar is. Lotus heeft op dat gebied al produkten voor IBM geleverd.

Voor Lotus is de overname aantrekkelijk omdat IBM een uitgebreid marketing- en distributienet heeft. Hoewel Notes algemeen als het beste networking-programma wordt gezien, had Lotus toch te kampen met een tegenvallende verkoop. Het bedrijf zag zijn aandeel hard dalen en maakte een enorm verlies over het eerste kwartaal van dit jaar bekend. Het zal even duren voordat IBM zijn nieuwe loot aan de stam winstgevend kan maken, maar het vriendelijke karakter van de overname voorkomt in elk geval dat de softwarespecialisten van Lotus vertrekken.

Lotus Development werd opgericht in 1982 door Mitchell Kapor, een docent transcendente meditatie. Kapor was een van de softwareschrijvers van het eerste succesvolle Lotus-programma 1-2-3. Voor het succes van de IBM PC in het bedrijfsleven bleek Lotus 1-2-3 goud waard, en andersom. Een werknemer van McKinsey & Co., Jim Manzi, adviseerde Lotus in 1983 bij het lanceren van 1-2-3 en kwam daarna als president bij het bedrijf.

Precies een week geleden kondigde IBM het voornemen aan om Lotus over te nemen voor 60 dollar. Het was de eerste vijandige overnamepoging van IBM in zijn geschiedenis. IBM bood een premie van 90 procent over de laatste slotkoers van Lotus en zei tot zijn vijandige poging te besluiten omdat de twee bedrijven niet op vriendelijke wijze tot verregaande samenwerking hadden kunnen komen.

Gisteren werd bekend dat Louis Gerstner, de topman van IBM, en Manzi vorige week dinsdag al voor het eerst hebben gesproken over samenwerking. Het was daarbij voor Manzi kennelijk vooral belangrijk zijn eigen positie veilig te stellen. Gerstner heeft daar vrij makkelijk aan toegegeven, in ruil voor een bijna louter symbolische verhoging van het bod.

    • Lucas Ligtenberg