CARL BILDT; Geen vrijwilliger

“Er zijn missies die men niet kan weigeren”, zei Carl Bildt zaterdag, de dag nadat hij was benoemd tot EU-onderhandelaar in ex-Joegoslavië, als opvolger van Lord Owen. Hij omschreef zijn missie als “militaire dienst voor Europa” en “even vleiend als wanhopig”.

Die uitlatingen hebben wellicht een ondertoon van onvrijwilligheid, of in elk geval scepsis: de vroegere Zweedse premier heeft zich tot dusverre niet onderscheiden door warme belangstelling voor de crisis in ex-Joegoslavië en heeft daar ook nooit direct mee te maken gehad - al was hij de man die als premier besloot tot het zenden van Zweedse blauwhelmen. Het lijkt er sterk op dat hij zijn missie vooral ziet als een opgave waarop hij niet zat te wachten, maar die hij niet wil ontlopen als hij wordt gevraagd - een oordeel dat gezien de staat van de Bosnische crisis overigens zeer begrijpelijk is.

Bildt gaat samenwerken met VN-onderhandelaar Stoltenberg en zal waarschijnlijk ook in de contactgroep gaan zitten, om het Bosnische onderhandelingsproces weer op één spoor te brengen met het overleg over de andere crisishaarden in ex-Joegoslavië (Kroatië, Kosovo, Macedonië, Sandzak).

De benoeming van Bildt is kennelijk mede ingegeven door zijn nationaliteit. De Zweden en Noren hebben een voortreffelijke reputatie waar het gaat om neutraal bemiddelen. Die reputatie is het werk van illustere voorgangers van Bildt en Stoltenberg, zoals de Noor Trygve Lie en Dag Hammarskjöld, de eerste en tweede secretaris-generaal van de VN, de Noorse minister Holst, die de Israeliërs en Palestijnen samenbracht, en de Zweedse premier Palme, geëngageerd bemiddelaar in een reeks van crises.

Bildt was leider van een centrum-rechtse regering tussen 1991 en 1994, toen hij na een verkiezingsnederlaag plaats moest maken voor zijn voorganger Carlsson. Hij leidt de Zweedse conservatieven nu tien jaar en heeft een bliksemcarrière achter zich: op zijn 24ste leidde hij de conservatieve Zweedse studentenbond (hij studeerde politieke wetenschappen), op zijn dertigste werd hij in het parlement gekozen en zeven jaar later was hij leider van zijn partij. Hij staat in Zweden bekend om een aan arrogantie grenzende zelfverzekerdheid - die hij overigens gemeen heeft met de man die lang zijn belangrijkste politieke tegenstander was, de in 1986 vermoorde Olof Palme. Bildt was 41 toen hij premier werd. In juli wordt hij 46.

De nieuwe EU-onderhandelaar staat bekend als een overtuigde Europeaan en specialist op het gebied van de defensie en buitenlandse zaken. Hij was een warm voorstander van de toetreding van Zweden tot de EU en rekent Helmut Kohl, Jacques Chirac en John Major tot zijn beste vrienden.