Bonfire voor ieder paard het voorbeeld

HAAKSBERGEN, 12 JUNI. Met drie gewonnen proeven veroverder Anky van Grunsven voor de zesde achtereenvolgende keer de Nederlandse titel dressuur, haar vijfde met Olympic Cameleon Bonfire. Sinds hun overwinning vorig jaar op de Wereldruiterspelen in Den Haag en de zege dit voorjaar in de Wereldbeker, is Bonfire niet alleen het paradepaardje van de Nederlandse dressuursport, maar geldt hij zelfs als beste dressuurpaard ter wereld.

De twaalfjarige Bonfire is voor alle dressuurpaarden hét voorbeeld. Zijn ranke, niet zware bouw, zijn specifieke bewegingsmechanisme, het zijn opvallende kenmerken waarnaar naarstig wordt gespeurd. Iedereen die serieus mee wil doen in de topdressuur, is nu op zoek naar een paard dat vergelijkbare talenten heeft als Bonfire. “Echte toppaarden springen er altijd uit op grond van enkele zeer kenmerkende eigenschappen. Die eigenschappen worden dan bijna tot norm verheven, andere kenmerken verdwijnen even wat naar de achtergrond”, zegt Conrad Schumacher, trainer van de nummers twee en drie van het Nederlands kampioenschap, Sven Rothenberger en Ellen Bontje.

Het is duidelijk: na het tijdperk Ahlerich en het tijdperk Rembrandt, is er een nieuw tijdperk aangebroken, het tijdperk Bonfire. Ahlerich was het beroemde dressuurpaard waarmee Reiner Klimke in 1984 de Olympische Spelen won. Ahlerich gold als de kampioen van de foutloosheid in zijn proeven en als dekampioen van de gemakkelijke, soepele bewegingen. Na Ahlerich kwam de atletische Rembrandt met Nicole Uphoff aan de wereldtop. Dit lichtvoetige, uiterst elegante paard was een kruidje-roer-me-niet, maar werd geloofd om de vanzelfsprekendheid waarmee hij alle oefeningen uitvoerde. Rembrandt won Olympisch goud in Seoul en in Barcelona en was vorig jaar in Den Haag ook nog tweede.

ZIjn opvolger Bonfire is ook zowel lichtvoetig als een echte atleet. Maar hij is vooral de kampioen van de piaffe en de passage, twee zeer moeilijke oefeningen die de uiterste krachten vergen van een paard. Voor een goede piaffe, de draf op de plaats, moet een paard willen buigen in zijn gewrichten om zijn evenwicht correct te bewaren. Voor de verheven draf passage moet een paard energiek genoeg zijn, zijn linker- en rechterkant spiermatig even sterk hebben ontwikkeld en gevoel hebben voor ritme. Dat is niet elk paard gegeven.

De uitzonderlijke kwaliteiten van Bonfire zijn niet vanaf zijn prille jeugd erkend. In de lichtere rubrieken is Bonfire zelfs helemaal nooit opgevallen. Zoals de meeste paarden van wereldklasse, was zijn karakter niet eenvoudig. Hij was altijd te gespannen en te schrikachtig om te scoren op wedstrijden. De reden waarom Van Grunsven zelf bleef geloven in Bonfire, was juist zijn gebleken aanleg voor de zwaarste oefeningen uit de dressuur, de piaffe en de passage. Onder leiding van partner en trainer Sjef Janssen verloor Bonfire het overhaaste in zijn bewegingen. Ook leerde hij zijn spanningen om te zetten in beheerste werklust en vertrouwen in zijn amazone.

Op het NK was een paard met een verhaal dat enigszins aan dat van Bonfire doet denken: Moontan, de nu elfjarige donkerbruine hengst van Van Zuylen. Ook de talenten van Moontan zijn in de lichtere rubrieken nooit zo opgevallen, maar dit paard blijkt eveneens aanleg te hebben voor piaffe en passage. In de eerste proef Grand Prix werd Van Zuylen verrassend zevende, achter de zekere teamkandidaten Van Grunsven en Rothenberger en de amazones Bontje, Bartels, Strijk en Haazen. De laatste vier zijn in hevige selectiestrijd verwikkeld voor een teamplaats voor het Europees kampioenschap.

Toppers uit lichte rubrieken blijken soms toch niet de kwaliteit te hebben voor het zwaardere werk, terwijl middelmatige paarden uit de lichte tour zich kunnen ontwikkelen tot paarden voor de wereldtop in de zware tour. Dat maakt dressuurtraining tot een tijdrovende, moeilijke en soms frustrerende arbeid. “Het maakt ruiters ook tot superprofs die niets aan het toeval overlaten en al hun zaakjes zelf regelen”, zei NOC*NSF chef de mission André Bolhuis, die sinds Barcelona meer begrip heeft gekregen voor de paardensport.