EU benoemt Carl Bildt als opvolger Owen

PARIJS, 10 JUNI. De Zweedse ex-premier Carl Bildt is de opvolger van Lord Owen als bemiddelaar voor ex-Joegoslavië. De staatshoofden en regeringsleiders van de vijftien lidstaten van de Europese Unie hebben dat in Parijs besloten.

De kans is groot dat Bildt ook namens de internationale contactgroep over voormalig Joegoslavië zal optreden.

President Chirac van Frankrijk, gisteravond gastheer en voorzitter van de informele Euro-top, maakte de benoeming bekend. Op de vraag of Bildt bij het uitoefenen van deze nieuwe vredesmissie ook namens de contactgroep (de Verenigde Staten, Rusland, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië) zou kunnen spreken, zei hij: “Ik hoop het en ik verwacht het.”

Hoewel Bildt formeel niet méér mogelijkheden heeft dan zijn voorganger, Lord Owen, zei premier Kok te hopen dat de nieuwe bemiddelaar in de praktijk meer succes zal weten te boeken. “Bildt staat er niet alleen als aangewezene van de EU, maar ook als iemand met hele goede relaties naar de contactgroep toe. Hij is ervaren en geniet het vertrouwen. Hoe hij kan functioneren zal voor een belangrijk deel afhangen van de wijze waarop de nieuwe snelle reactiemacht wordt ontvangen in Bosnië.” De benoeming van Bildt en de komst van de snelle reactiemacht kunnen “allemaal elementen zijn die een nieuw krachtenveld creëren”, aldus Kok. “We komen nu in een nieuwe fase met nieuwe risico's maar mogelijk ook met nieuwe kansen.”

De missie-Bildt kan volgens president Chirac beginnen zodra de laatste gijzelaars vrij zijn. Een vergelijking met de spectaculaire 'bevrijding' van de neergehaalde Amerikaanse F-16-piloot wees hij van de hand: dat was een geïsoleerd geval, de gijzelaars zijn verspreid. Hun bevrijding moet door onderhandelingen, liefst politieke onderhandelingen worden bewerkstelligd.

Chirac toonde zich hoopvol over de effectiviteit van de snelle reactiemacht voor Bosnië waartoe vorige zaterdag in Parijs is besloten door alle betrokken landen. Hij zei dat waarschijnlijk nog enkele landen zich zullen aansluiten bij de landen die nu al troepen hebben toegezegd. Dat zijn Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland, dat - in Chiracs woorden - “een contingent parachutisten” levert. Vorige week werd meegedeeld dat Nederland 110 à 130 mariniers en 20 landmachtsoldaten zou bijdragen.

Op de ingelaste ontmoeting werden zoveel mogelijk gemeenschappelijke standpunten ter voorbereiding van de bijeenkomst van de zeven grootste industrielanden in Halifax (15-17 juni) en de Europese top in Cannes (26 en 27 juni) vastgesteld. Chirac legde grote nadruk op de noodzaak van gemeenschappelijk beleid ter bestrijding van de werkgelegenheid èn het instandhouden van ontwikkelingshulp.

Chirac waarschuwde dat de grote Intergouvernementele Conferentie van 1996 over de nieuwe constructie van de Europese Unie niet mag mislukken. Ook als de Britse regering relatief instabiel is en naar verkiezingen toeglijdt moet de conferentie doorgaan, zei de Franse president. “Je weet in Engeland nu eenmaal niet wanneer verkiezingen zullen zijn.”

Volgens premier Kok zal Bosnië ongetwijfeld een belangrijk deel in beslag nemen van de “vijf uur effectieve vergadertijd” die naast de ceremoniële aankleding in Cannes beschikbaar is. Behalve over Europol wil Frankrijk op de top ook een doorbraak bereiken in de slepende discussies over het ontwikkelingsfonds voor de ACP-landen (de ontwikkelingslanden uit Afrika, het Caraïbisch gebied en de Stille Oceaan) en over de hulpstromen naar de landen in het Middellandse-Zeegebied.

Nederland verzet zich tegen voorstellen om de hulp aan de Middellandse-Zeelanden de komende jaren snel op te voeren en op ongeveer het gelijke niveau te brengen als de gelden die de EU wil uittrekken voor Midden- en Oost-Europa. Zo'n enorme toename gaat het absorptievermogen van de betrokken landen te boven. Bovendien dreigt daardoor een grote overschrijding van het meer-jarenbudget van de EU, waarschuwde Kok.