'Clubvoetbal is niet met dat van Oranje te vergelijken'; Volgens Beenhakker maakte Nederland pretenties nooit waar

In hoeverre is de bondscoach schuldig aan de slechte resultaten van het Nederlands elftal? Is Guus Hiddink een slechte trainer? “Nee, want hij heeft zich al bewezen bij grote clubs”, vindt Leo Beenhakker, die Oranje zelf ooit onder handen had.

ROTTERDAM, 10 JUNI. Vier nederlagen in vijf wedstrijden. Eén zege, op het nietige Malta. Bondscoach Hiddink staat sinds zijn aanstelling op 1 januari vrijwel met lege handen. Na de onverwachte nederlaag tegen Tsjechië waren de commentaren nog mild. Niet Hiddink was in de fout gegaan, de spelers hadden gefaald. Maar na de dreun van afgelopen woensdag tegen Wit-Rusland - Hiddinks tweede verlies in de EK-reeks - heeft de trainer uit de Achterhoek voor het eerst stevige kritiek gekregen. De opstelling van Oranje deugde niet, met de tactiek was van alles mis. Bovendien zou te soft zijn, zou hij te weinig met zijn vuisten op tafel slaan. In hoeverre is Hiddink schuldig aan de slechte resultaten?

Volgens Beenhakker, Oranje-trainer in 1985-'86 en op het WK '90, is een antwoord niet gemakkelijk te geven. “Na 1988 heeft geen enkele bondscoach het goed gedaan: in '90 onder mijn leiding was het een drama. In '92 onder Michels en Advocaat hebben we niets gewonnen, in '94 met Advocaat is ook niets gehaald en in '96 onder Hiddink dreigt Oranje niet naar het EK te gaan.”

Is dat het gevolg is van slechte bondscoaches. “Nee, want die hebben zich allen bewezen bij grote clubs”, zegt hij. “Dus moet er wat anders aan de hand zijn. Het is de moeite waard daarover na te denken. Ik heb te weinig wedstrijden van Oranje gezien om me in de materie te kunnen verdiepen.”

De job van bondscoach is een hondebaan. Tien miljoen 'kenners' kijken over de schouder mee. Gaat het slecht, dan is de kop van jut gauw gevonden. Ook Hiddinks voorganger Dick Advocaat had daar mee te maken. In zijn tweeëneenhalf jaar als verantwoordelijke man verwierf Advocaat pas op het laatst, bij het naderende afscheid, enige populariteit. Terwijl de Hagenaar toch een van de bondscoaches was met de beste prestaties uit de historie. Hij haalde uit 26 interlands een winstpercentage van 69 procent.

De start van Hiddink is daarentegen desastreus. Frankrijk, Portugal, Tsjechië en Wit-Rusland bleken te sterk voor de zijn formatie. Advocaat weigert een oordeel te geven over het werk van zijn opvolger. “Dat doe ik nooit”, vertelt de PSV-trainer. “Als je wint, wint het hele team. Verlies je, dan verlies je met z'n allen”.

Uit de reacties na Wit-Rusland-Nederland blijkt dat Hiddink zichzelf niet alleen schuldig acht aan de nederlaag. Volgens hem heeft het team gefaald. De door hem zo vaak gepredikte agressie ontbrak. Namen van mensen die tegenvielen, wenste hij niet te noemen.

“De conclusie die je uit de nederlaag tegen Wit-Rusland moet trekken, is dat het Nederlands clubvoetbal niet is te vergelijken met dat van het nationale team”, meent Beenhakker, die in Turkije aan de slag gaat. “Op basis van clubresultaten liepen we met enorme pretenties rond, terwijl die in Oranje nooit zijn waargemaakt. De enige keer dat het Nederlands team een hoofdprijs heeft gepakt, was in 1988. Maar als Kieft die bal tegen Ierland niet toevallig op zijn oor krijgt, win je ook niets.”

Realiteitszin lijkt in deze situatie dan ook op zijn plaats. Het sectiebestuur betaald voetbal verklaarde bij monde van bestuurslid technische zaken Karel Jansen de zaken met Hiddink intern te evalueren. De klap van Minsk is hard aangekomen, maar kreeg door de onverwachte nederlaag van Tsjechië tegen Luxemburg nog een draaglijk karakter.

Hiddink, die een contract heeft tot en met de eindronde van het EK, heeft nog steeds kans zich met Oranje te kwalificeren voor het toernooi in Engeland. De komende weken zal hij gebruiken om de zaken op een rijtje te zetten. Zoals hij eerder wekenlang “ziek” was van de nederlaag tegen Tsjechië.

Een week na de deceptie in Tsjechië zei Hiddink: “Of het een ramp is straks het EK te missen? Wat is een ramp? Rwanda, dat is een ramp. Toch hoeven we de sport niet te relativeren. Voor deze spelers is het van groot belang over anderhalf jaar in Engeland van de partij te zijn.” Dan zal Oranje de komende wedstrijden tegen Wit-Rusland (6 september), Malta (11 oktober) en Noorwegen (15 november) moeten winnen. En zal Tsjechië of Noorwegen nog misstappen moeten maken.