Belgie; 'Heilige' Boudewijn regeert nog vanuit zijn graf

BRUSSEL, 10 JUNI. Het bezoek van paus Johannes Paulus II afgelopen pinksterweekeinde aan België is onverwacht ook het bezoek van koning Boudewijn geworden. De godvruchtige, twee jaar geleden overleden Belgische vorst was de grote 'aanwezige afwezige' tijdens het tweedaagse pausbezoek. De discussies over een mogelijke zaligverklaring van de diepgelovige Boudewijn zijn inmiddels opgelaaid. Zelfs het verhaal van een mirakel, door de overleden koning verricht, doet de ronde.

Al bij zijn aankomst op het vliegveld van Melsbroek loofde de paus wijlen koning Boudewijn. Onaangekondigd ging de Heilige Vader, samen met koningin Fabiola, bidden op het koningsgraf in Laken. De volgende dag, tijdens de zaligverklaring van pater Damiaan, prees de paus nogmaals het onwankelbaar geloof en de 'mariale' vroomheid van de overleden vorst. Hij dankte Maria “voor het voorbeeld dat Boudewijn zijn landgenoten en heel Europa heeft nagelaten”. En afgelopen woensdag, teruggekeerd in Rome, prees de paus nog eens de erfenis van de koning, “een schat voor de kerk”.

De pauselijke aandacht is aanleiding voor een hernieuwde opleving van koningsverering in België. Na de plotselinge dood, eind juli 1993, van de 63-jarige koning Boudewijn begon de verering van 'le roi triste', die tijdens zijn leven een vrij onopvallende, wat kloosterlijke indruk maakte. Pas bij zijn begrafenis, die door honderdduizenden Belgen werd bijgewoond, bleek hoe geliefd de koning was. Toen al werden brieven gestuurd aan de aartsbisschop van Mechelen, Godfried Danneels, met de verzuchting: Het zou toch goed zijn als Boudewijn zalig verklaard zou worden. Die brieven zijn verzameld in een dossier, vertelt Wilfried Brieven, de secretaris van kardinaal Danneels, en worden bewaard voor een eventueel verzoek tot zaligverklaring.

Met het pausbezoek is een nieuwe brievenstroom op gang gekomen. Inmiddels is er ook een schrijven bij over een miraculeuze genezing op voorspraak van koning Boudewijn. Zuster Marie-Pia van de karmelietessen uit het Westvlaamse Blankenberge getuigt dat ze wondersnel is genezen van een zware maagoperatie dankzij haar gebeden tot de voormalige vorst. “Aan koning Boudewijn dank ik mijn genezing”, verklaarde ze deze week tegenover de Belgische pers. In het aartsbisdom Mechelen, dat een eventueel verzoek tot zaligverklaring zou moeten indienen, reageert men voorzichtig. “Een aanvraag tot zaligverklaring is zeker niet voor de nabije toekomst”, aldus secretaris Brieven. “Je kunt daar niet licht mee omgaan. Een grondig onderzoek zou nodig zijn.”

Tijdens zijn meer dan veertig jaar durende koningschap heeft Boudewijn zich altijd zeer katholiek betoond. Zijn huwelijksreis met koningin Fabiola, die zo mogelijk nog katholieker is, ging naar een karmelietenklooster. Het koninklijk paar zou later zelfs overwogen hebben om definitief in het klooster in te treden. Algemeen wordt aangenomen dat de koning lid was van Opus Dei. Boudewijns vurig geloof leidde begin 1990 tot een mini-koningskwestie toen hij weigerde een abortuswet te ondertekenen. De crisis werd bezworen met een juridische kunstgreep, volgens welke de koning tijdelijk regeringsonbekwaam werd verklaard. “Hij stond altijd klaar om de goddelijke geboden, in het bijzonder het vijfde gebod 'Gij zult niet doden', te verdedigen, vooral als het ging om de bescherming van het ongeboren kind”, prees paus Johannes Paulus II de koning afgelopen woensdag.

Niet iedereen in België reageert positief op de pauselijke lof voor Boudewijn. “Een privé-audiëntie van het vorstenpaar - een uur lang -, een bidstond op het graf van de overleden koning, een publieke laudatio die je deed afvragen wie nu eigenlijk zalig verklaard werd: pater Damiaan of de koning. Als het pausbezoek een ding duidelijk maakt, was het dat er in België misschien nog wel een scheiding bestaat tussen Kerk en Staat, maar niet langer tussen Kerk en Koningshuis”, schreef de hoofdredacteur van De Morgen naar aanleiding van het pausbezoek. Ook Jean Guy, hoofdredacteur van de socialistisch georiënteerde krant Le Peuple, heeft geen goed woord over voor de hommage van Johannes Paulus II aan Boudewijn: “Dit is inmenging van de paus in het politieke leven.”

Maar zelfs De Morgen schrijft dat de koninklijke familie misschien binnen enkele decennia een zalige in haar midden zal tellen. Het graf van koning Boudewijn, de koninklijke crypte in de verwaarloosde Onze-Lieve-Vrouwekerk te Laken, ziet er voorlopig nog niet uit als het bedevaartsoord van een zalig verklaarde. Mos groeit op het dak, aan de achterkant van de kerk worden bezoekers gewaarschuwd tegen vallende stenen. “Nee, u mag hier niet naar binnen”, wuift de koster belangstellenden weg. “Alleen de eerste zondag van de maand, tussen drie en vijf.”