Turks parlement machtigt Ankara tot geweld tegen Grieken

ANKARA, 9 JUNI. Het Turkse parlement heeft de regering gisteren onder luid applaus gemachtigd om alle middelen, zelfs militaire, aan te wenden als Griekenland zijn territoriale wateren in de Egeïsche Zee van daadwerkelijk 6 tot 12 zeemijl uitbreidt.

Het voorstel daartoe werd ingediend door de oppositionele Moederlandpartij, maar het werd gesteund door andere partijen, waaronder die van het Juiste Pad van premier Tansu Çiller. Volgens een woordvoerder van de Moederlandpartij is de machtiging een reactie op het lauwe commentaar van het Turkse ministerie van buitenlandse zaken, vorige maand, op de ratificatie door het Griekse parlement van het internationale zeerechtverdrag dat Athene de mogelijkheid biedt zijn territoriale wateren tot 12 zeemijl uit te breiden. Griekenland heeft steeds gezegd slechts gebruik te zullen maken van dit recht als men daar strategisch toe wordt genoodzaakt

Turkije, dat het zeerechtverdrag niet heeft ondertekend, heeft gedreigd met oorlog “als Athene de Egeïsche Zee omtovert in een Grieks meer”. Uitbreiding van de territoriale wateren tot 12 zeemijl zou inhouden dat 70 procent van de Egeïsche zee in Griekse handen komt, nog geen tien procent tot Turkije behoort en de rest internationaal eigendom is.

De Turkse pers meldt vandaag bovendien dat Ankara uit protest tegen de slechte behandeling van de Turkse minderheid in Griekenland overweegt om bezoeken van Griekse delegaties aan Istanbul, waar het patriarchaat en de Griekse minderheid in Turkije zetelt, aan banden te leggen. Wijlen president Turgut Özal hief eind 1980 de visum-restricties voor Grieken die naar Turkije willen reizen op. Ankara zou nu overwegen om Griekse delegaties aan de grens terug te sturen en tevens druk uit te oefenen op Griekse diplomaten om af te zien van het zenden van delegaties naar Turkije.

De kwestie van de Turkse minderheid in Griekenland kwam recentelijk opnieuw in het nieuws in Turkije naar aanleiding van het bezoek van staats-minister Yilidrim Aktuna aan Grieks Thracië, waar hij door een woedende menigte werd aangevallen. Bovendien zou er een campagne in Griekenland aan de gang zijn om de Turkse gemeenschap op te delen in sub-groepen: Pomakken, zigeuners en Turken.

De groeiende spanningen tussen Turkije en Griekenland, beide NAVO-lidstaten, baren met name de VS steeds meer zorgen. Het Pentagon publiceerde gisteren een rapport waarin wordt gewaarschuwd voor een confrontatie tussen de buurlanden. De VS zijn bang dat de voortdurende disputen over lucht- en zeerechten in de Egeïsche Zee en het probleem van het verdeelde eiland Cyprus tot een serieuze ondermijning van de NAVO kunnen leiden. Het Pentagon schrijft dat “de stabiliteit van deze beide naties van cruciaal belang is voor de regio, zeker wat betreft de belangen van de VS en de NAVO. Met name Turkije ligt op het kruispunt van zowat elk onderwerp dat belangrijk is voor de VS met betrekking tot het Euraziatische continent”. Het rapport, getiteld 'De veiligheidsstrategie van de VS met betrekking tot Europa en de NAVO', gaat eveneens in op de mogelijkheid dat de oorlog op de Balkan zich uitbreidt. “(..) dit is met name gevaarlijk voor de gevoelige relaties in Zuidoost-Europa en de samenwerking onder strategische NAVO-partners [Griekenland en Turkije].”