Hoogtepunten van de Negende Kunst

(À suivre) kost in Nederland los ƒ 11,50. Abonnementen in de Benelux 410 Franse frank per jaar, via de 'service ventes', 66, rue Bonaparte, 75006 Parijs.

De jongste aflevering van het Frans-Belgische striptijdschrift (À suivre) getuigt weer volop van de redactionele bedoeling het intellectueelste aller striptijdschriften te zijn. De 42-jarige Spaanse tekenaar Ruben Pellejero vangt onder de titel Loin de la mer een serie aan over de joden uit Oost-Europa die rond 1900 massaal naar het beloofde land Argentinië emigreerden, een van de vele joodse georganiseerde emigraties (Madagascar, Birobidjan) die met de wording van de staat Israel obscure geschiedenissen zijn geworden.

Loin de la mer, kondigt Pellejero in een begeleidend opstel aan, is gebaseerd op de belevenissen van zijn eigen grootmoeder, en we mogen reikhalzend uitzien naar grootmoeders belevenissen als jonge vrouw in de roerige hoofdstad Buenos Aires in de jaren twintig en dertig. Pellejero's beeld van het leven in Bessarabië, onderwerp van deze aflevering, is in ieder geval al sfeervol en evocatief.

(À suivre) moet als titel door de potentiële koper van het blad serieus worden genomen: bijna alle verhalen, meestal van album-lengte, verschijnen in afleveringen, zodat ieder nummer vol cliffhangers zit. Het blad verloochent zijn Frans-Belgische afkomst geenszins. Vrijwel alle uitgenodigde tekenaars, zowel grote namen als Manara (wiens jongste bundel El Gaucho eerst integraal in (À suivre) verscheen), als relatief onbekenden, zijn afkomstig uit de latijnse landen, met een zekere nadruk op België.

(À suivre) verschijnt sinds 1977 en had vanaf het begin de pretentie aan te tonen dat strips intellectuele diepgang en kunstzinnige betekenis konden hebben. De aanvankelijke doctrine dat deze gestrengheid slechts kon gedijen bij zwart-witdruk is na een aantal jaren verlaten. Het juni-nummer is wederom een wonder van kleurendruk, met op de cover een prachtige tekening van Baru (de Italiaanse Breton Hervé Barulea), behorend bij zijn - bij wijze van uitzondering - binnen integraal afgedrukte verhaal Calypso rock - een hilarisch verslag over een dansavond in de jaren zestig waar de richtingenstrijd tussen latijns-amerikaans en rock'n'roll ontaardt in algemeen handgemeen.

Andere hoogtepunten: Lettres d'outremer van de Belg Éric Warnauts, waarin een fotograaf op de (Franse) Antillen wordt ingevoerd in de culturele en erotische verschillen en overeenkomsten tussen het moederland en dit uithoekje van Frankrijk. En een verhaal van de Belg Francois Schuiten, die foto's en tekeningen combineert.

Het is allemaal heel fraai, maar tegelijkertijd ga je bij zoveel intellectueel geweld terugverlangen naar opgeheven tijdschriften als Pilote of Charlie Hebdo uit de jaren zeventig, naar de tijd kortom toen het Franse stripwezen nog anarchistische trekken vertoonde, en gekenmerkt werd door agressieve, soms ronduit boertige humor. Helaas, die tijden zijn voorbij. Slechts l'Écho des savanes houdt die fakkel nog een beetje brandend, maar dit maandblad is grotendeels verworden tot een ongeinig geheel van pin-upfoto's en onderbroekenlol, waarin de strip nog slechts een ondergeschikte rol speelt. De export van l'Écho naar Nederland is trouwens gestaakt. Wie er niet tegenop ziet de strip maandelijks als een gearriveerde, 'Negende Kunst' te beschouwen, kan aan (À suivre) veel plezier beleven.