Videohart voor een Woyzeck

Voorstelling: Woyzeck van Georg Büchner door Plaza Futura en De Effenaar. Gezien in De Effenaar, Eindhoven. Op 11 en 12/6 aldaar; tournee in september.

Op het videoscherm staat trillend een rood hart. Het wordt doorboord, de pijl schiet uit beeld en verdwijnt in de diepte. Zo eenvoudig is de beeldtaal in Woyzeck. Een filmer, een muzikant, een vormgever en zes aankomende acteurs werken mee aan deze voorstelling die geregisseerd wordt door Mark Timmer. Timmer, amper een jaar geleden afgestudeerd aan de Maastrichtse Toneelacademie, weet hoe hij een spannend verhaal moet vertellen met spelers die nog niet zo heel veel ervaring hebben.

Gedanste en gemimede scènes, schaduwbeelden, licht- en geluidseffecten vangen de onvolkomenheden in de tekstbehandeling op en scheppen een dromerig-dreigende sfeer.

In het dramafragment Woyzeck, kort voor zijn dood in 1837 ontstaan, vertelt Georg Büchner de geschiedenis van de jonge soldaat Franz en zijn lief Marie. Ze hebben een kind en weinig geld en daarom verdient Franz Woyzeck wat bij als medisch proefkonijn. De dokter, in deze enscenering gespeeld door een karikaturaal pedanterige dame, zet Franz op een erwtendieet en showt hem aan zijn studenten.

Van Büchners grillige stuk maakte Timmer een transparante parabel. Drie personages symboliseren hier de wetenschap, de burgerlijke moraal en het geld, en hoe meer Woyzeck probeert tot die heilige drieëenheid door te dringen, des te harder hij wordt teruggeschopt. Zijn vernederingen verdraagt hij alleen omdat hij Marie heeft. Totdat hij haar bedrog ontdekt. Dan is het enige waarin hij geloofde kapotgemaakt. En dan moet Marie ook maar kapot.

Ze zijn volkomen aan elkaar gewaagd, deze Woyzeck en deze Marie. Hij (Arend de Geus) is een zoeker en een denker terwijl zij (Ilse van Kemenade) zich eerder laat leiden door haar levenslust. Timmer en zijn Eindhovense ensemble leveren een strakke en bij vlagen poëtische voorstelling af.