Ruim 20 miljard bijgedrukt; Sterke toename van Surinaamse geldvoorraad

PARAMARIBO, 8 JUNI. Suriname heeft de geldvoorraad vorig jaar spectaculair vergroot, tegen adviezen van buitenlandse deskundigen in.

De hoeveelheid geld die in het land in omloop is, nam toe van vijf miljard tot 22 miljard Surinaamse guldens. Dit blijkt uit een rapportage van het Warwick Research Institute aan de Surinaamse regering. Het instituut ziet toe op de economische hervormingen die de regering wil doorvoeren. Het rapport schat dat er over het eerste kwartaal van dit jaar een verdere toename is geweest van 25 procent, waardoor er nu ongeveer 27 miljard gulden in omloop moet zijn.

De geldschepping wordt veroorzaakt door de subsidies die de overheid nog steeds verstrekt op brandstof en levensmiddelen en door het opkopen van goud door de Centrale Bank. De bank, die zo de soliditeit van de Surinaamse munt wil bevorderen, heeft sinds vorig jaar voor miljarden aan goud gekocht van particulieren. Andere oorzaken van de enorme geldtoename zijn inkomsten uit misdaad en het geld dat veel Surinamers via illegale wisselkantoortjes vanuit Nederland naar hun familie sturen.

Het Warwick Institute beveelt aan de subsidies af te schaffen en het opkopen van goud onmiddellijk stop te zetten. Het rapport stelt vast dat als deze maand de subsidies worden afgeschaft en de salarissen worden verhoogd, in juli kan worden begonnen met het onder controle brengen van de geldschepping. Als de regering dat doet, zou de inflatie volgens het instituut eind dit jaar tot staan kunnen zijn gebracht. De inflatie in Suriname bedroeg vorig jaar 370 procent. Voor een Nederlandse gulden worden nu ongeveer 300 Surinaamse guldens betaald.

De regering-Venetiaan heeft al aangekondigd de overheidssubsidies op brandstof en brood te willen afschaffen. Deze objectsubsidies, die de prijs van essentiële goederen kunstmatig laag houden, zijn een belangrijke oorzaak van het structurele geldtekort van de overheid. Tot voor kort werd dat tekort opgevangen door geld bij te drukken, maar volgens de Surinaamse overheid is die monetaire financiering vorig jaar gestaakt. De Nederlandse regering had daar sterk op aangedrongen, als voorwaarde voor het hervatten van de volledige ontwikkelingshulp aan het land.

Het Warwick instituut ziet het loslaten van de subsidies en de verhoging van de salarissen die de overheid heeft beloofd, als de grootste problemen voor de overheid. Door het afschaffen van de subsidies zullen de prijzen verder stijgen en de inflatie toenemen. Toch moet de overheid deze stap nemen, omdat de subsidies slechts de inflatie over de afgelopen periode camoufleren. Bovendien zorgen ze ervoor dat de overheid en de Centrale Bank de geldschepping niet onder controle kunnen krijgen.

Het instituut benadrukt dat de landsbegroting in evenwicht moet worden gehouden, zonder monetaire financiering. Dit vergt discipline voor zowel de ontwerpbegroting als de gerealiseerde begroting en een goede coördinatie tussen de ministeries. Om alles doorzichtig te maken zal de Centrale Bank maandelijks monetaire verslagen moeten publiceren. Hetzelfde moet gebeuren met de inkomsten en uitgaven van de landsbegroting.