'Reactiemacht' Bosnië: geen offensieve taak

NEW YORK/SARAJEVO, 8 JUNI. De rond tienduizend Britse, Franse en Nederlandse militairen die als 'snelle reactiemacht' naar Bosnië worden gestuurd, zullen daar geen offensieve taak krijgen. Ze vallen onder de VN-commandostructuur en vervullen vredestaken, al worden ze zwaarder bewapend dan de blauwhelmen.

Dat is in New York gezegd na afloop van een bijeenkomst waarbij militaire strategen uit de betrokken landen VN-staffunctionarissen opheldering verschaften over de 'snelle reactiemacht', tot de oprichting waarvan zaterdag de ministers van defensie van de NAVO-landen besloten.

Volgens de ondersecretaris-generaal van de VN die is belast met vredesoperaties, Kofi Annan, moet de 'snelle reactiemacht' - net als de VN-vredesmacht UNPROFOR - vrede bewaren en niet afdwingen en voornamelijk als afschrikking fungeren. De belangrijkste taak van de strijdmacht, die bij Sarajevo wordt gelegerd, is hulpverlening aan blauwhelmen die door een van de strijdende partijen worden belegerd of beschoten. Als zodanig is haar taak defensief, aldus Annan.

Frankrijk heeft gisteren laten weten dat de 1.500 Franse leden van de reactiemacht AMX-tanks en gevechtshelikopters van het type Gazelle meekrijgen. Volgens een bekendmaking in Parijs zal de reactiemacht, waarvan rond 130 Nederlandse militairen deel zullen uitmaken, worden aangevoerd door een Franse generaal; zijn plaatsvervanger wordt een Brit.

De Russische minister van buitenlandse zaken Kozyrev liet gisteren zijn laatste reserves ten aanzien van de 'snelle reactiemacht' varen. Na nieuwe gesprekken met zijn Britse ambtgenoot Hurd zei hij in Londen dat er “geen sprake” zal zijn van een Russisch veto als in de Veiligheidsraad over de nieuwe strijdmacht wordt gestemd. Eerder was in Moskou gezinspeeld op een dergelijk veto. Volgens Kozyrev heeft Hurd hem verzekerd dat de nieuwe troepen alleen zullen dienen om blauwhelmen te beschermen en “geen agressor” zullen worden.

In Sarajevo is het gisteren tot de zwaarste gevechten in weken gekomen. Zeker drie mensen kwamen om het leven - een van hen werd in zijn ziekenhuisbed door een verdwaalde kogel getroffen - en 22 anderen werden gewond. De strijd concentreerde zich op een van de drie toevoerwegen naar Sarajevo, maar er was tevens sprake van willekeurige artilleriebeschietingen op de stad, inclusief het centrum. Daarbij gebruikten de Bosnische Serviërs fosforgranaten, die neerkwamen bij een post van Franse blauwhelmen bij de Vrbanja-brug. Een van hen raakte gewond. Ook was gisteren weer sprake van toenemende activiteit van sluipschutters.

De Bosnische Serviërs hebben gisteren opnieuw drie van hun VN-gijzelaars vrijgelaten, een Fransman, een Spanjaard en een Braziliaan. Ze houden nu nog 123 blauwhelmen - 73 Fransen, 33 Russen, twaalf Canadezen en vijf Britten - en 22 VN-waarnemers van verschillende nationaliteiten gevangen. Onder die laatsten bevinden zich drie Nederlanders. (Reuter, AFP, AP)