Porsche-lichting laat Hiddink op het voetbalveld in de steek

Was het niet opmerkelijk dat zo veel insiders de zwarte dag van Oranje in Wit-Rusland hadden zien aankomen? Zelden was er vooraf zo veel kritiek op de tactiek en de opstelling die bondscoach Guus Hiddink in gedachten had. Wat bezielde de Achterhoeker toch dat hij zo vasthield aan een driemansverdediging, waarvan alleen Danny Blind op zijn vertrouwde stek in het centrum stond? Stan Valckx en Johan de Kock, in Minsk beiden backs, oogsten bij hun clubs PSV en Roda JC vooral bewondering als rotsen in het hart van de afweer.

Waarom prefereerde Hiddink het duo De Kock en Valckx boven Arthur Numan en Michael Reiziger, die er bij respectievelijk PSV en Ajax wèl aan zijn gewend om als backs op te treden? De laatste twee zullen zich in de hel van Minsk hebben zitten verbijten bij het zien van zo veel geklungel op de eigen Oranje-helft. De Kock - aan het einde pinchhitter - trof weinig blaam, maar Valckx, Clarence Seedorf, Edgar Davids en Wim Jonk bakten er bar weinig van. Met name Jonk had in Minsk een complete off-day. De bondscoach had er goed aan gedaan de Volendammer al in de eerste helft te wisselen, toen al duidelijk was dat hij zelfvertrouwen, snelheid van handelen en vooral de grote vorm miste. Hij greep niet in. De vraag rijst ook, of het op oud-Ajacieden verliefde PSV met Jonk geen kat in de zak heeft gekocht.

Hoe slecht staat het Nederlandse voetbal er voor? In 1994, na het WK in de VS, traden drie sleutelfiguren als internationals terug: Jan Wouters, Ronald Koeman en Frank Rijkaard. Hun opvolgers stonden klaar, meldden de optimisten. Maar de bedoelde Jonk, Aron Winter en Dennis Bergkamp redden het niet. Bij Jonk ontbreekt vastberadenheid en uitstraling, Winter is gewoon te licht en Bergkamp heeft eveneens ernstige tekortkomingen. Hiddink herhaalde gisteravond in Minsk dat de Witte “een dikke streep door zijn rekening haalde”, toen hij afgelopen dinsdag op het laatste moment, met de stille trom en een liesblessure uit het trainingskamp vertrok. “Een echte topper laat zich zien als het echt nodig is”, zei Hiddink na het drama in Minsk. “Bergkamp is nog geen echte topper, hij moet zich nog bewijzen.”

Bergkamp maakt deel uit van de groep Ajacieden, die de ex-coach Leo Beenhakker eens zo mooi omschreef als de patat-generatie. Winter behoorde er toe, de Boertjes (Frank en Ronald), Bryan Roy, Marciano Vink en Richard Witschge. De helft van deze getalenteerde lichting laat het thans afweten. Er staat een Porsche voor de deur, maar in het veld stelt het gezelschap teleur. Het falen van die groep leidt ertoe dat de bondscoach achttien- , negentien- en twintigjarigen moet oproepen voor zijn eliteteam. Misschien worden die te snel voor de leeuwen gegooid.

Hiddink beseft dat hij in dit opzicht voorzichtig moet zijn. De coach is trouwens niet te benijden. Misschien heeft hij zich verkeken op het werk bij de bond. Dacht hij te gemakkelijk het werk te kunnen overnemen van Dick Advocaat, die voor hij in Zeist opperhoofd werd vijf jaar aan het handje meeliep van generaal Rinus Michels. Hiddink is buitengewoon geschikt voor arrivé's, die hij op hun gemak stelt. Maar misschien is hij te lief voor de jongeren. Na het EK van '96 loopt zijn contract bij de KNVB af. De vraag rijst of hij trek heeft om dan verder te gaan. En of hij verder màg. Vier van de vijf interlands onder zijn leiding gingen verloren, met de zwarte dag in Minsk als dieptepunt.

    • Guido de Vries