Erop of eronder voor Lotus-topman Jim Manzi; Softwaremaker zoekt naar alternatief voor IBM

NEW YORK, 8 JUNI. Softwarebedrijf Lotus Development kijkt of het een partner kan vinden die het bedrijf uit de klauwen van computergigant IBM houdt. Kandidaten zijn AT&T, Hewlett-Packard, Intel, Oracle Systems en Novell.

IBM heeft maandag een vijandig bod aangekondigd op Lotus van 3,3 miljard dollar of 60 dollar per aandeel. Lotus heeft zeer terughoudend gereageerd en “houdt alle opties open”. Een overname door IBM, dat nooit eerder een vijandig bod deed, zal zo goed als zeker het verdwijnen van Lotus-topman Jim Manzi en het deels vervangen van de raad van bestuur tot gevolg hebben.

IBM heeft nog voor het bod officieel van kracht werd maatregelen genomen om de anti-overnamevoorziening van Lotus, de zogeheten poison-pill, voor de rechtbank aan te vechten. Een poison-pill houdt in dat een bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft om een overname extra duur te maken. Bovendien probeert IBM contact te zoeken met aandeelhouders om hun steun te krijgen bij hervormingen in de top van Lotus.

De enige verdediging die Lotus heeft is een partner elders zoeken of met IBM om de tafel gaan zitten en streven naar een fusie met voorwaarden. Lotus zou echter gekozen hebben voor de white-knight tactiek door zich aan te bieden bij bedrijven. De potentiële partners hullen zich grotendeels in stilzwijgen, hoewel Novell al heeft gezegd dat het niet geïnteresseerd is. Van de andere genoemde kandidaten denken analisten dat ze zich niet in de computersoftware willen begeven (Intel, AT&T) of op dit moment niet geïnteresseerd zijn in Lotus (Oracle, Hewlett-Packard).

Voor Manzi is het erop of eronder. De neergang van Lotus, dat in 1994 voor het eerst verlies maakte en in het eerste kwartaal van dit jaar geen verbetering toonde, wordt hem aangewreven. Het aandeel Lotus, genoteerd op Nasdaq, stond in maart 1994 nog op 86 maar eindigde vrijdagmiddag op 32 dollar. Als Lotus nu wordt overgenomen gaat Manzi de geschiedenis in als degene die verantwoordelijk is voor het einde van Lotus.

De bedrijfsculturen van IBM en Lotus zouden niet bij elkaar passen en een leegloop van talentvolle Lotus-werknemers na een overname van IBM zou het gevolg kunnen zijn. IBM-topman Louis Gerstner heeft echter gezegd dat hij Lotus vrij wil laten. Hoe vrij is een kwestie van onderhandelen. Op papier kan Lotus profiteren van IBM's kracht en macht zonder de slechte kanten van de gigant binnen te halen.

De werknemers van Lotus kunnen na een fusie weer eer halen uit hun werk. Er is volgens insiders al langere tijd gemor in de rangen over Manzi, die uit het alomgeprezen softwareprodukt Lotus Notes niet de winst kan halen die is voorspeld. Niets is frustrerender dan een prachtige kip te hebben die de gouden eieren toch niet blijkt te kunnen leggen. De opties op het kopen van Lotusaandelen die werknemers eind vorig jaar ontvingen werden alleen maar minder waard. Wat dat betreft zullen er binnen Lotus al veel blije gezichten zijn geweest toen IBM maandag zijn bod bekendmaakte en het aandeel Lotus met 28 dollar omhoogschoot. Lotus ging gisteren zelfs nog verder omhoog, omdat beleggers verwachten dat IBM zijn bod verhoogt.

Het bod van IBM geldt officieel tot 5 juli maar Lotus is volgens de Amerikaanse wet verplicht binnen tien dagen te reageren. Dat er koortsachtig overleg gaande is achter de schermen is zeker. De vraag is alleen wie er met Jim Manzi aan tafel zitten. Ten eerste natuurlijk zijn directors, die net als Manzi zelf op de wip zitten. Dat zijn voormalig Citicorp-topman Richard Braddock van Clayton Dubilier en Rice, Elaine Chao van de liefdadigheidsorganisatie United Way of America, William H. Gray III van het United Negro College Fund, Michael Porter van de Harvard Business School en Henri Termeer, de Nederlandse topman van hetbiotechnologiebedrijf Genzyme. Voorts zijn er zwaargewichten aangetrokken om Lotus te helpen, te weten fusiespecialist Felix Rohatyn van Lazard Freres & Co., alsook een vertegenwoordiger van Wachtell, Lipton, Rosen & Katz, het kantoor dat de poison-pill heeft uitgevonden. IBM laat zich adviseren door de bank CS/First Boston.