Nieuwe Boeing-777 verrast bewoners van Jersey

LONDEN, 7 JUNI. “Dit vliegtuig heeft, wat ik zou willen noemen, de tjonge jonge-factor”, sprak gisteren de trotse president John Edwardson van het Amerikaanse United Airlines in Londen. “Want vrijwel iedereen die de cabine van deze Boeing-777 voor het eerst ziet, zegt het: tjonge jonge.” Gisteren werd de eerste Boeing-777, een twee-motorige reus die, afhankelijk van de versie, 290 tot 400 passgiers vervoert, voor het eerst in Europa getoond door vliegtuigbouwer Boeing uit Seattle en door de eerste klant United Airlines, met 560 vliegtuigen en 110 miljoen passagiers per jaar 's werelds grootste vliegbedrijf.

Dit is het laatste geheel nieuw ontwikkelde vliegtuig dat deze eeuw op de markt komt en waarvan de ontwikkelingskosten uitkwamen op 5 miljard dollar. Gisteren maakte het met genodigden en pers een demonstratievlucht van twee uur boven Engeland, Frankrijk en de Kanaaleilanden Jersey en Guernsey, waar de enthousiaste piloot - “zoiets kun je maar eens in je leven” - op 150 meter met 600 km per uur over heen raasde. “Thanks for the show, captain”, riep de verraste verkeerstoren van Jersey-airport. Bij dat alles vloeiden de champagne en de superlatieven - 's werelds grootste, modernste en klantvriendelijkste etc. - overvloedig.

De 'Triple Seven' is inderdaad een schitterende, comfortabele en relatief geluidarme 'kist' wat de omwonenden van Schiphol vanaf 18 juli aanstaande zullen merken als de B-777 vrijwel dagelijks Amsterdam zal aandoen. Want de beide Pratt & Whitney PW4084 motoren van het toestel mogen dan met een stuwkracht van ieder 80.000 pound tot de krachtigste van de wereld behoren en aan de open voorzijde een doorsnee van drie meter hebben, al twee kilometer na het opstijgen zijn ze nauwelijks of niet meer te horen. Bij de DC-10, een voorganger van de 777 was dat nog dertien kilometer.

De Boeing-777 is volgens de trotse bouwer ook het meest klantvriendelijke vliegtuig dat tot op heden het luchtruim koos. Van begin af aan is namelijk nauw samengewerkt tussen fabrikant, luchtvaartmaatschappijen, motorenfabrikanten, toeleveranciers en Amerikaanse en Europese overheden. Die laatsten moesten immers zorgen voor een tijdige certificatie (technische goedkeuring) en de zogeheten Etops-goedkeuring (om als tweemotorig toestel dwars over de Atlantische Oceaan te mogen vliegen). Door al deze coöperatie konden wensen van de klanten meteen worden 'meegenomen' en hoopt Boeing het aantal kinderziekten tot een minimum te beperken. Het gisteren boven de Britse eilanden getoonde toestel heet derhalve 'Working Together'.

Wat marktleider Boeing zijn gasten gisteren niet meldde, was dat de bouw van de B-777 vooral is ingegeven door de concurrentie van 'runner-up' Airbus, het Europese vliegtuigbouwconsortium dat zich in de 25 jaar van zijn bestaan een tweede plaats in de vliegtuigbouw heeft verworven en zijn huidige marktaandeel van ongeveer 35 procent nog deze eeuw hoopt op te voeren tot 50 procent. Vorig jaar verkocht Airbus zelfs al één vliegtuig meer dan Boeing, al leverde de Amerikaanse gigant toen nog dubbel zoveel vliegtuigen af.

Toen Boeing in de jaren tachtig naast zijn grote B-747 voor 350 à 430 passagiers ook een B-767 voor 260 tot 320 passagiers de lucht instuurde, dacht het Amerikaanse concern daarmee de markt aardig af te dekken. Tot het opkomende Frans-Duits-Brits-Spaanse Airbus eind jaren tachtig zijn viermotorige A-340 en het tweemotorige zustertoestel A-330 voor resp. 290 en 340 passagiers lanceerde. Die ultramoderne vliegtuigen, die in 1993 en 1994 in gebruik werden genomen, zijn bestemd voor de zeer lange afstanden (tot 12.000 kilometer) en zijn geheel per computer ontworpen en ook helemaal computer-gestuurd ('fly by wire'). Met alle efficiency-voordeel van dien.

Pas begin jaren negentig besloot Boeing - tegen eerdere plannen in - de nieuwe uitdaging van Airbus alsnog te beantwoorden met de lancering van de B-777, eveneens per computer ontworpen en eveneens computer-gestuurd. Hoezeer Airbus de marktleider Boeing had geprikkeld bleek in een demonstratieruimte in Seattle. De bezoeker werd daar eerst in een op ware schaal nagemaakt interieur van de Airbus A-340 geleid dat matig was verlicht en uitgerust met oude, grauw-bruine stoelen. Vervolgens betrad de bezoeker op de tonen van een triomfantelijk muziekje het belendende, helder verlichte en smaakvol gedecoreerde interieur van Boeings eigen 777, uitgerust met zeer luxueuze stoelen. “Ziet u het verschil?”, sprak onze begeleider enthousiast.

Boeings president commerciële vliegtuigen Ron Woordard sprak gisteren in Londen bij de commerciële ingebruikneming van de eerste B-777 de verwachting uit dat 'zijn' toestel weldra wereldleider in zijn segment zal worden. Maar zover is het nog niet. Van de Airbus A-340/330 combinatie zijn er inmiddels 260 verkocht (met 75 opties) en van de Boeing-777 140 exemplaren (met 99 opties).