Kamerleden onderhandelen in de bus over Betuwelijn

DEN HAAG, 7 JUNI. Het was de dag van de politieke deals. Twee weken voor het laatste, maar dan ook allerlaatste debat over de Betuwelijn, reisden gisteren dertien Tweede-Kamerleden in een busje langs het tracé van de Betuwelijn. Doel: de vijf grote knelpunten, waarvan er eigenlijk maar één volledig is opgelost.

Dat moet anders, vinden de regeringsfracties, en daarom hadden ze, een paar weken geleden al weer, allemaal hun steentje aan de schriftelijke voorbereiding van het debat bijgedragen. De PvdA had uitgerekend dat een tunnel onder het Pannerdensch Kanaal, in het natuurgebied Gelderse Poort, niet veel duurder uit zou vallen dan de maatregelen die nu de pijn van een brug moeten verzachten.

Blaauw, van de VVD, had een andere oplossing bij het Rotterdamse Pendrecht voorgesteld, wat volgens hem honderd miljoen gulden op zou leveren. Dat geld zou dan kunnen worden gebruikt voor Schelluinen, of anders voor Tiel. D66 was het ermee eens geweest.

Maar Jorritsma, schreef ze vorige week donderdag terug, vond het geen goed idee. Als er al geld over zou schieten, kon dat maar beter in de stroppenpot. Dus werd er gisteren in het busje driftig onderhandeld, zodat de minister over twee weken niet meer om de dan breed gesteunde moties heen zou kunnen.

Bij de eerste stop van de dag, in Pendrecht, moppert Blaauw nog dat hij de opstelling van Jorritsma “onbegrijpelijk” vindt. Wat hij wil, kan “makkelijk”. Ook havenwethouder Smits is daarvan overtuigd, vertelt deze intussen aan de hand van een gedetailleerde situatieschets. Pendrecht zou er zelfs “op vooruitgaan”. Van een paar meter afstand kijkt Poppe, van de SP, naar zijn over de kaart gebogen collega's. “Dat zal wel weer een motie worden.” De SP is tegen aanleg van de Betuwelijn.

Maar ook degenen die over twee weken vóór zullen stemmen, hebben hun vetetjes, ondanks de verbanden die vandaag moeten worden gesmeed. In hetzelfde zaaltje in Schelluinen waar vandaag de lunchpakketten worden uitgereikt, beloofde Blaauw in verkiezingstijd nog een tunnel, herinnert zich een nu opnieuw aanwezige wethouder. Iemand maakt er ongemerkt een aantekening van, voor over twee weken.

De onderlinge wrevel hoeft niet te verbazen, want van de Kamerleden die vandaag meereizen, hebben de meesten een lang Betuwelijn-verleden. Alleen de RPF, de SP en de PvdA hebben sinds de verkiezingen van vorig jaar nieuwe woordvoerders. Omdat ook de RPF tegen aanleg van de Betuwelijn is, valt Crone, van de PvdA, als de meest enthousiaste van het gezelschap op. Nog niet zo lang geleden is hij in z'n eentje langs het tracé getrokken.

Het was dan ook Crone die gisteren het voortouw nam in de onderhandelingen over de moties van over twee weken, daarin bijgestaan door zijn fractiegenoot Duivesteijn, die ook mee was. Deze laatste, politiek wat behendiger, zorgde er aan het einde van de dag voor dat de PvdA ook daadwerkelijk met de eer ging strijken. Onze fractie, kondigde Duivesteijn om een uur of zes aan, is eventueel bereid meer geld voor de Betuwelijn uit te trekken.

Aan die aankondiging waren nog wel enkele pijnlijke ontmoetingen met de bevolking voorafgegaan, zoals bij Boerenhoek, een dorpje van dertig huizen die allemaal worden gesloopt. Een bezoek aan Boerenhoek zat niet in het overbezette programma, netzomin als twee jaar geleden. Maar deze keer hadden de bewoners zich op de pont naar Pannerden geposteerd.

Later, in de buurt van Zevenaar, weigerden de Kamerleden het busje te verlaten toen bleek dat de burgemeester, tegen de afspraken in, de chauffeur langs demonstrerende bewoners had geleid. Eerder al was de bus gereden langs een bord met de vraag “D66 en VVD: kiezersbedrog?”, waar een paar weken geleden, toen het kabinetsbesluit viel, het antwoord aan vast is geplakt: “Ja”.