Chirac onder druk over kernproeven

PARIJS, 7 JUNI. De Franse president Chirac staat van tegengestelde kanten onder toenemende druk bij de beslissing al dan niet kernproeven te hervatten. Zijn militaire adviseurs dringen aan op een snelle, tijdelijke hervatting. Het Witte Huis, de regering van Nieuw-Zeeland en de milieubeweging Greenpeace maken bij voorbaat ernstig bezwaar.

Premier Juppé gaf zijn minister van defensie, Charles Millon, gisteren nog de opdracht alle elementen die nodig zijn voor een beslissing door het staatshoofd snel te verzamelen. “De blijvende beschikbaarheid van ons kernafschrikkingswapen is een absolute prioriteit”, aldus Juppé. De hoge militaire werkgroep die hervatting van de proeven onontbeerlijk acht, heeft het de president gemakkelijker gemaakt door te oordelen dat met minder dan tien proeven kan worden volstaan.

De beslissing van de president laat langer op zich wachten dan hoge ambtenaren hadden verwacht. In de omgeving van Frankrijks nieuwe president wordt duidelijk gemaakt dat Jacques Chirac zich niet laat opjagen. Tegen de zomer zal er meer duidelijkheid zijn, is het meest concrete dat wordt gezegd. De beslissing over hervatting van de proeven, die in 1992 door president Mitterrand werden stopgezet, berust uitsluitend bij het staatshoofd.

Als kandidaat voor het presidentschap heeft Chirac zich voorzichtig positief uitgelaten over de gevoelige kwestie. De geloofwaardigheid van Frankrijks kernwapen moest verzekerd zijn en nieuwe kernproeven in de Stille Zuidzee zouden daarvoor noodzakelijk kunnen zijn. (Later kunnen computersimulaties volstaan, wordt verwacht.)

President Clintons hoogste ontwapeningsdeskundige, John Holum, heeft intussen afwijzend gereageerd op een mogelijke hervatting. “Ik hoop dat de Fransen het niet doen, het gaat tegen onze pogingen in proliferatie in te dammen. We zijn in een stadium van uitbanning van kernwapens gekomen waarin geen enkel land meer echt behoefte heeft zijn kernwapenarsenaal te moderniseren.”

De Nieuw-Zeelandse premier Bolger heeft aangekondigd dat zijn regering “krachtig” zal reageren als Parijs voor hervatting van de proeven kiest. De Rainbow Warrior, een schip van Greenpeace, is gisteren uitgevaren naar het Stille-Zuidzeegebied om te protesteren. Aan boord bevinden zich de afgezette aartsbisschop van Evreux mgr. Gaillot en de Polynesische leider Oscar Témaru.