108 VN-gijzelaars in vrijheid gesteld

SARAJEVO/LONDEN, 7 JUNI. De Bosnische Serviërs hebben gisteren 108 van de 256 VN-gijzelaars vrijgelaten. Rusland heeft gisteren zijn oppositie tegen de 'snelle reactiemacht' die Westerse landen naar Bosnië willen sturen om blauwhelmen te helpen, afgezwakt. De Republikeinse leider in de Amerikaanse Senaat, Robert Dole, zei gisteren dat Amerikaanse grondtroepen in Bosnië alleen in actie mogen komen om blauwhelmen te helpen evacueren.

De Bosnische Serviërs houden na de vrijlating van 108 VN-gijzelaars nog 148 blauwhelmen en VN-waarnemers vast. Gisteren vervoerden ze 58 Oekraïense, 32 Franse en 17 Britse blauwhelmen en één Spaanse VN-waarnemer met twee bussen naar de BosnischServische grensplaats Zvornik, waar ze de grensrivier de Drina werden overgezet. Ze werden vervolgens naar Novi Sad gereden, vanwaar ze vandaag naar Zagreb en Split in Kroatië worden overgebracht.

Onder de 148 man VN-personeel die nog door de Bosnische Serviërs worden vastgehouden, bevinden zich de drie Nederlandse gijzelaars. De chef van de Servische veiligheidsdienst, Jovica Stanisic, die bij de onderhandelingen over de vrijlating heeft bemiddeld, zei gisteren te verwachten dat de resterende gijzelaars snel vrij komen.

In Londen verklaarde gisteren de Russische minister van buitenlandse zaken Kozyrev zich na besprekingen met zijn Britse ambtgenoot Hurd “ietwat gerustgesteld” over het omstreden Westerse plan om een 'snelle reactiemacht' van negen- tot tienduizend man naar Bosnië te sturen om de blauwhelmen te helpen wanneer die worden belegerd of aangevallen. Aanvankelijk had Moskou bezwaar aangetekend tegen het plan en gesuggereerd het met een veto in de Veiligheidsraad te torpederen. Kozyrev verklaarde zich echter tevreden met Hurds verzekering dat de strijdmacht onder VN-commando zal vallen. “Niemand kan bezwaar maken tegen de versterking van de vredebewarende strijdmacht in zijn huidige vorm.”

De Franse minister van defensie had gisteren gezegd dat als Rusland de 'snelle reactiemacht' zou blokkeren, Frankrijk opnieuw zou overwegen zijn blauwhelmen uit Bosnië terug te trekken.

Pag.5: 'Snelle reactiemacht alleen onder VN-bevel'

De secretaris-generaal van de VN, Boutros Boutros-Ghali, zei gisteren dat de 'snelle reactiemacht' “een positief idee is op voorwaarde dat ze onder het commando van de VN valt en niet bijdraagt tot een verwarring tussen het handhaven en het afdwingen van vrede”.

Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland praten vandaag in New York met de VN-staf over de vraag hoe de strijdmacht in Bosnië gaat opereren. De VN “verwachten ophelderingen”, zei gisteren een hoge VN-functionaris. Een gedetailleerde beschrijving van de taken van de snelle reactiemacht ontbreekt nog. Frankrijk werkt aan een resolutie voor de Veiligheidsraad die voorziet in een verhoging van het plafond van de omvang van de strijdmacht zonder het mandaat te wijzigen.

De Amerikaanse diplomaat Robert Frasure is er opnieuw niet in geslaagd de Servische president Milosevic ertoe te bewegen, over te gaan tot erkenning van Bosnië-Herzegovina. Frasure keert nu naar Washington terug voor nieuwe consultaties. Volgens diplomaten in Belgrado heeft Milosevic sinds de vorige mislukking van het overleg, vorige maand, zijn eisen aanzienlijk opgeschroefd. Dat wekte gisteren het ongenoegen van de nieuwe Bosnische minister van buitenlandse zaken, Sacirbey, die zei dat Milosevic “niet moet worden beloond zolang hij niet aantoont dat hij de separatistsiche Serviërs in Bosnië controleert.” (Reuter, AP, AFP)