Turkse minister bepleit postuum eerherstel dichter

ANKARA, 6 JUNI. De Turkse minister van cultuur, Erçan Karakas, dringt er bij premier Tansu Çiller op aan de internationaal bekende dichter Nazim Hikmet postuum zijn Turkse staatsburgerschap terug te geven. Dat werd hem 44 jaar geleden per decreet afgenomen, nadat hij illegaal naar de Sovjet-Unie was uitgeweken.

De interventie van de sociaal-democratische minister volgt op eerdere, vergeefse verzoeken tot rehabilitatie van de zuster van Nazim Hikmet, Salmiye Yaltirim, bij de Raad van State. Bovendien werden in Turkije vorig jaar ruim 100.000 handtekeningen ter ondersteuning van dit verzoek ingezameld.

De in 1902 in Thessalonica geboren en in 1963 in ballingschap in Moskou overleden dichter was een toegewijd marxist-leninist, die op grond van zijn politieke overtuiging elf keer gevangen werd gezet in Turkije. Hij wordt internationaal als een van de meest vooraanstaande vrijheidsdichters van deze eeuw beschouwd. De thema's waarover hij schreef zijn vaak universeel, maar literatuurcritici menen dat zijn mooiste gedichten handelen over zijn liefde voor Turkije en de Turken.

Alhoewel zijn werk sinds 1960 weer kan worden gepubliceerd in Turkije, mag hij nog steeds niet worden geciteerd in de studieboeken van het ministerie van onderwijs. Zijn zuster richtte in 1991 in samenwerking met andere bewonderaars van Nazim Hikmet een culturele stichting op ter nagedachtenis aan hem. Deze stichting beijvert zich zowel voor zijn rehabilitatie als voor de opzet van een Nazim Hikmet-museum in Istanbul waarin zijn persoonlijke bezittingen en zijn originele werk permanent kunnen worden tentoongesteld. Daarnaast heeft de stichting in januari voor het eerst de Nazim Hikmet-dichtersprijs uitgereikt aan de Libanees Adonis.

Het idee van de laatste vrouw van Nazim Hikmet, Vera Tulyakova, is evenwel om in samenwerking met de stad Moskou een museum te maken van het huis waarin de dichter in 1963 overleed. Zij meent dat van een verplaatsing van zijn graf naar Turkije pas sprake kan zijn wanneer de dichter volledig is gerehabiliteerd.