Partij Turkse premier wint bij tussentijdse verkiezingen

ANKARA, 6 JUNI. De conservatieve Partij van het Juiste Pad (DYP) van de Turkse premier Tansu Çiller heeft zondag bij tussentijdse verkiezingen in 36 districten bijna 40 procent van de stemmen behaald. De sociaal-decmocraten eindigden op de tweede plaats, terwijl de oppositionele Moederlandpartij een belangrijke slag werd toegebracht.

Çiller verstevigde daarmee niet alleen haar positie van partijleider, die in de afgelopen maanden sterk onder druk stond, maar de overwinning is tevens een steun in de rug voor de coalitieregering van de conservatieven en sociaal-democraten, die er de afgelopen maanden maar niet in slaagden tot een vergelijk te komen over de voorgenomen democratische hervormingen. Deze zijn noodzakelijk wil het Europese parlement later dit jaar de douane-unie tussen Ankara en Brussel ratificeren.

Çiller is gisteren meteen begonnen aan een campagne om de hervorming van de grondwet en de aanpassing van de anti-terreurwet naar Europese maatstaven nog voor het zomerreces door het Turkse parlement te loodsen. Ze bezocht als eerste de voorzitter van het Turkse parlement, Hüsamettin Cindoruk, die wordt gezien als een belangrijke rivaal van de premier binnen de DYP. Samen met president Süleyman Demirel, de oud-leider van de conservatieven, en de haviken binnen de DYP heeft hij de afgelopen maanden herhaalde pogingen gedaan een einde te maken aan de politieke carriëre van Çiller, de eerste vrouwelijke premier sinds de oprichting van de republiek in 1923.

Demirel ondertekende gisteren bovendien de vorige week in allerijl aangenomen wet die de steden Yalova, Karabük en Kilis, waar de tussentijdse verkiezingen zich onder andere afspeelden, de status van provincie geeft. De indruk is dat Çiller hieraan een belangrijk deel van de verkiezingswinst heeft te danken, ook al leek Demirel vrijdagavond dit plan te torpederen door de ondertekening tot gisteren uit te stellen.

Politieke waarnemers menen dat op grond van het feit dat de Moederlandpartij slechts een overwinning in vijf districten behaalde, deze zichzelf niet langer kan presenteren als een alternatief voor het electoraat dat rechts van het midden stemt. De matige presentatie van de partij heeft bovendien de noodzaak voor vervroegde algemene verkiezingen, waarop de Moederlandpartij al geruime tijd aandringt, verzwakt. Ook de pro-islamitische Welvaartspartij kwam met 17 procent van de stemmen en een overwinning in drie districten slechter uit de bus dan verwacht werd op grond van de gemeenteraadsverkiezingen in maart vorig jaar. In commentaren wordt er evenwel op gewezen dat uit de uitslag van deze mini-verkiezing zeker niet de conclusie mag worden getrokken dat de Welvaartspartij over zijn grootste succes heen is.

    • Froukje Santing