Felle kritiek op vernietiging van spionagedossiers

DEN HAAG, 6 JUNI. De vernietiging van duizenden dossiers uit het archief van de Inlichtingendienst Buitenland (IDB) is volgens de rijkscommissie voor de archieven “bestuurlijk een volstrekt onjuiste beslissing”.

Secretaris mr. L. Lieuwes van deze adviescommissie zei vanmorgen dat de in stilte uitgevoerde schoonmaakactie in strijd is met de archiefwet: “Het ministerie van algemene zaken heeft de wet gewoon opzij geschoven.”

Vorige week vrijdag werd door een bericht in deze krant bekend dat een belangrijk deel van het archief van de vorig jaar opgeheven spionagedienst IDB is vernietigd. Volgens minister-president Kok is dit gebeurd vanwege de staatsveiligheid. Het zogenoemde bronnenarchief, waar de duizenden dossiers aan zijn ontleend, zou volgens Kok intact zijn. Dit archief is niet toegankelijk voor onderzoekers of andere belanghebbenden. Mr. Lieuwes van de rijkscommissie toont zich “onthutst” over het feit dat zoveel geheime spionagedossiers in de papierversnipperaar zijn geduwd terwijl niemand daar tevoren over is ingelicht. “We hadden al een tijdje bange vermoedens, maar nu is er zekerheid. Het is allemaal nogal vreemd. Destijds heeft de verantwoordelijke staatssecretaris van WVC beloofd dat er met de IDB-archieven niets zou gebeuren tot de Tweede Kamer zich had uitgesproken over wat er moest gebeuren met de dossiers van de binnenlandse veiligheidsdienst (BVD). Die zaak is nog steeds in behandeling en nu moeten we accepteren dat een deel van het waardevolle materiaal buiten ons om is opgeruimd”, aldus mr. Lieuwes. De rijkscommissie bespreekt de kwestie morgen tijdens haar reguliere vergadering. Lieuwes vindt het voor de hand liggen dat de staatssecretaris van onderwijs en cultuur die thans verantwoordelijk is voor deze archieven, de vraag moet beantwoorden of ze op de hoogte was van de vernietiging.

De Vereniging Voorkom Vernietiging, een belangenorganisatie die openheid wenst over de werkwijze van inlichtingen- en veiligheidsdiensten, is verontwaardigd over de vernietiging van IDB-dossiers. “Juridisch is het ook niet in de haak want alleen onze vereniging heeft al 21 procedures lopen om inzage in die dossiers te krijgen. Zolang iets onder de rechter is kan een actie zoals de IDB en/of Algemene Zaken nu hebben ondernomen, helemaal niet worden uitgevoerd”, aldus voorzitter R. Vleugels van de vereniging.

De vereniging heeft minister-president Kok gesommeerd duidelijkheid te verschaffen op een groot aantal punten. Gebeurt dat niet vóór morgenmiddag vier uur, dan wil zij een procedure aanspannen bij de Raad van State. De vrees bestaat dat ook dossiers van de BVD en van de Militaire Inlichtingendienst (MID) in de versnipperaar terechtkomen.