257 VN-gijzelaars in Bosnië nog vast; Rusland tegen plan snelle reactiemacht

PALE, 6 JUNI. Rusland dreigt met een veto in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om te voorkomen dat een 'snelle reactiemacht' van Franse, Britse en Nederlandse militairen naar Bosnië wordt gestuurd. Volgens Parijs kan zo'n Russisch veto leiden tot een aftocht van de VN-vredesmacht uit Bosnië.

De 'snelle reactiemacht' van negenduizend man, onder wie 120 à 130 Nederlandse militairen, moet in Bosnië benarde blauwhelmen gaan helpen en humanitaire routes beveiligen, zo werd zaterdag in Parijs besloten. Als de Veiligheidsraad dit door een Russisch veto verhindert, is de VN-vredesmacht “niet in staat haar missie te vervullen en moet men weer gaan denken aan haar aftocht”, zo zei vanochtend de Franse minister van defensie, Charles Millon.

De Bosnische Serviërs maken, ondanks meldingen uit Belgrado over een doorbraak, geen aanstalten hun 257 VN-gijzelaars vrij te laten. Zondag vielen ze op diverse fronten in Bosnië aan, als reactie op het besluit over de 'snelle reactiemacht'.

De Servische president Milosevic meldde gisteravond dat hij de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic had overtuigd de VN-gijzelaars vrij te laten. Karadzic besprak gisteren in Pale zeven uur lang de gijzelaarscrisis met Milosevic' afgezant Jovica Stanisic en met twee Griekse ministers. Volgens Milosevic had Karadzic “positief gereageerd” en beloofd de gijzelaars op één punt samen te brengen als voorbereiding op hun vrijlating. Zaterdag had Milosevic de Franse president Chirac beloofd zich voor de gijzelaars in te zetten.

Vannacht bleek echter uit niets dat er een doorbraak was bereikt. Karadzic wil de gijzelaars pas vrijlaten als de VN en de NAVO beloven geen bombardementen op de Bosnische Serviërs meer uit te voeren.

De Bosnische Serviërs begonnen zondag, in een reactie op de vorming van de 'snelle reactiemacht', met beschietingen op Sarajevo, Bihac, Gorazde, Srebrenica en Maglaj, waarbij veertien doden vielen. Zaterdag werden bij Tuzla twee Nederlandse blauwhelmen zwaar gewond toen hun voertuig werd getroffen. In Srebrenica, waar Nederlandse blauwhelmen onder vuur kwamen te liggen en werden gedwongen een observatiepost te ontruimen, zijn drieduizend moslims op de vlucht geslagen voor de Servische aanvallen.

Milosevic heeft in zijn overleg met de Amerikaanse bemiddelaar Frasure zijn prijs voor de erkenning van Bosnië drastisch verhoogd. Aanvankelijk eiste hij dat de sancties tegen Joegoslavië onvoorwaardelijk worden opgeheven, met uitzondering van het wapen- en olie-embargo. Gisteren eiste hij ook de opheffing van het olie-embargo, vrije toegang tot het IMF en de deblokkering van tweederde van alle Joegoslavische tegoeden bij banken in het buitenland, die bij de afkondiging van de sancties werden bevroren.

De piloot van de vrijdag door de Bosnische Serviërs neergeschoten F-16 wordt nog steeds vermist. De Serviërs hebben gemeld hem gevangen te houden, maar hebben hem nog niet getoond. Amerikaanse woordvoerders meldden gisteren dat zij elektronische signalen van de piloot hebben opgevangen, wat zou kunnen betekenen dat hij nog leeft en zich verborgen houdt. (Reuter, AP, AFP)