Werkgevers wijzen plannen Melkert af; Nieuwe botsing dreigt over arbeidsbureaus

DEN HAAG, 3 JUNI. Opnieuw dreigt minister Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid) in conflict te komen met het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening (CBA), de overkoepelende organisatie van de arbeidsbureaus. De gezamenlijke werkgeversorganisaties, die voor een derde het bestuur vormen, wijzen de plannen van de minister voor de arbeidsbureaus volstrekt af.

Dit blijkt uit een brief die de RCO, waarin alle centrale werkgeversorganisaties zitten, naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De werkgeversorganisaties verwijten de minister dat hij zich niet houdt aan het akkoord dat hij eind vorig jaar met de sociale partners sloot. De Tweede Kamer praat volgende week over de plannen van Melkert.

Deze zogenoemde partijenovereenkomst kwam 22 december tot stand na langdurige en moeizame onderhandelingen tussen de minister, de werkgeversorganisaties en de vakcentrales. Het akkoord was een reactie op de bezuinigingen die het kabinet op Arbeidsvoorziening in zijn regeerakkoord had aangekondigd en die bijna tot opheffing van het CBA hadden geleid. In de overeenkomst werden afspraken gemaakt over de financiering van Arbeidsvoorziening voor de periode tot en met 1999 en over de bestuurlijke organisatie.

De werkgevers vinden dat de minister alsnog te veel macht naar zich toe wil trekken en dat er in zijn plannen voor het CBA en voor de regionale besturen (de RBA's) - en dus voor de sociale partners - te weinig eigen beleidsruimte overblijft. “Het plaatsen van de besturen enkel in de rol van uitvoerder is niet acceptabel”, aldus de RCO. De werkgevers vinden het niet logisch “om sociale partners volledig verantwoordelijk te maken voor zaken waarop zij niet of nauwelijks invloed kunnen uitoefenen”. Vakcentrales en werkgeversorganisaties zijn sinds 1991 medebestuurders van Arbeidsvoorziening; tot dat moment was dit een onderdeel van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid.

In zijn voorstellen aan de Kamer zegt Melkert dat hij jaarlijks zelf de prioriteiten wil stellen waaraan het CBA zich vervolgens in zijn beleidsplan moet houden. Ook wil hij bij de financiering voor een deel aangeven waaraan de arbeidsbureaus het geld moeten besteden. Het budget wil hij bovendien elk jaar in overleg met het parlement opnieuw vaststellen, terwijl in de partijenovereenkomst daarover een meerjarenafspraak was vastgelegd. De RCO constateert dat deze afspraak door de minister “in feite wordt opgezegd”.

Verder wijzen de werkgeversorganisaties financiering van arbeidsvoorziening door middel van sociale premies van de hand. Dat dreigt te gebeuren door bij voorbeeld bedrijfsverenigingen - die de WW en WAO-premies innen - te laten betalen voor de diensten van de arbeidsbureaus. Dat houdt volgens de RCO het “reële gevaar in” dat de sociale partners “zelf via premies Arbeidsvoorziening voor een groot deel zullen moeten betalen, waarbij het beleid overigens in verregaande mate bepaald wordt door de minister in overleg met het parlement”.

Inmiddels zijn de werkgeversorganisaties ook in conflict gekomen met de nieuwe directeur van het CBA, Troost. Hij heeft deze week een voorlopig ondernemingsplan gepresenteerd. De RCO wijst de “filosofie” waarop dit plan is gebaseerd, “volledig af”. Volgens het ondernemingsplan gaan de arbeidsbureaus allerlei activiteiten ontplooien, die volgens de werkgevers veel beter aan de markt kunnen worden overgelaten. De werkgeversbestuurders kondigen aan dat zij dit concept, waarover uiterlijk 6 juli moet worden beslist, ingrijpend zullen wijzigen.

Met haar voorstellen denkt de CBA-directie de aangekondigde vermindering van het aantal arbeidsplaatsen bij de arbeidsbureaus en aanverwante organisaties drastisch te beperken. In plaats van ongeveer 2300 van de 7850 arbeidsplaatsen zouden er dan ruim 800 moeten verdwijnen. Over de werkgelegenheid bij de arbeidsbureaus dreigt de directie in conflict te komen met de vakbonden. De AbvaKabo heeft al met nieuwe stakingen gedreigd.

Inmiddels hebben ook de provincies zich gemeld als mogelijke bestuurder van Arbeidsvoorziening. Zij willen waarnemer worden in het CBA en stemrecht krijgen binnen de RBA's.