De wreedheid van veranderingen

Voorstelling: Metamorphosen - Faces of Death door Dood Paard. Geïnspireerd op Metamorphosen van Ovidius. Gezien: 1/6 Toneelschuur Haarlem. Aldaar t/m 17/6

“Dionysos is het sleutelwoord vanavond”, zegt Manja Topper aan het begin van de voorstelling. Het is de derde aflevering van de toneelfeuilleton Metamorphosen -

Faces of Death die het jonge gezelschap Dood Paard deze dagen op de planken zet. De acteurs treden vijftien avonden op in vijftien verschillende voorstellingen die, telkens ingegeven door de actualiteit van die dag, op de valreep worden gemaakt en elke keer eindigen met een cliffhanger.

Als houvast dient de vijftiendelige verhalencyclus Metamorphosen van Ovidius. Om de mythische vertellingen over gedaanteverwisselingen van goden en mensen is het Dood Paard echter niet in de eerste plaats te doen, al zijn fragmenten daarvan wel terug te vinden in de voorstellingen. Het is de groep vooral begonnen om het thema van de veranderlijkheid waarbij de nadruk ligt op de wreedheid van een verandering.

De metamorfose die deze derde avond de verhalen bepaalt, heeft te maken met de verandering die je ondergaat door overmatig drankgebruik - met Dionysos dus, god van de wijn, overvloed en vervoering. Over hem wordt verteld hoe hij twee keer werd geboren doordat zijn vader Jupiter hem weghaalt uit de buik van zijn moeder Semele, waarna hij later opnieuw ter wereld komt en dan uit het dijbeen van zijn vader.

Het is een schitterende mythe, maar lang staan de acteurs er niet bij stil. Ze hebben hun eigen verhalen, verhalen over drank en dronken worden en andere grensoverschrijdende ervaringen waarbij je jezelf verliest. Geweld en (seksuele) extase zijn vaak het gevolg van al die mateloosheid, zo blijkt.

Een opwindende avond, zou je zeggen, maar helaas, de flodderige voorstelling die ik zag was een lamlendige vertoning die eigenlijk niet voor publiek bestemd leek.

De acteurs van Dood Paard, bijgestaan door Roy Peters en Rob de Graaf, hangen mompelend en lusteloos in tijdschriften bladerend achter een glazen tafel en wekken de indruk niet te weten waar ze het deze keer over moeten hebben. Een indruk die versterkt werd door de zogenaamde ruzietjes en het quasi-gekissebis over elkaars bijdragen. Intussen weten ze natuurlijk heel precies waar het in deze voorstelling heen moet: de tekst staat al voor een groot deel vast en wordt op verschillende tv-schermen vertoond. De acteurs hoeven maar naar een microfoon te lopen die achter een glazen wand staat opgesteld, om vandaar de zinnen op te lezen.

Dat lezen van een scherm zal de onvermijdelijke consequentie zijn van een op het laatste moment gemaakte voorstelling, maar dramatisch gezien is het niet erg boeiend. Dat gebrek aan theatraliteit wordt ook vrijwel niet gecompenseerd door de opstelling van de spelers. Uit hun houding spreekt voornamelijk onverschilligheid en desinteresse, lijkt het. Eerder dit seizoen zag ik van de groep De onsterfelijken/ Dominique, twee monologen waar de energie vanaf spatte. Laten we hopen dat iets van dat vuur terugkeert in de komende afleveringen van Metamorphosen. Het zou anders jammer zijn van zo'n ambitieuze onderneming.