PvdA-fractie stelt beurs ter discussie

DEN HAAG, 2 JUNI. Mochten er opnieuw financiële problemen ontstaan in de studiefinanciering, dan is de PvdA-fractie in de Tweede Kamer bereid de basisbeurs op te geven. De PvdA geeft prioriteit aan de aanvullende beurs voor de lagere inkomensgroepen en de studieleningen.

Dit blijkt uit een discussienota van de PvdA-fractie over de toekomst van het hoger onderwijs, die gisteren werd gepresenteerd door de Kamerleden W. van Gelder en R. van der Ploeg. In dezelfde nota wordt met nadruk gepleit voor meer verschillende langere en kortere opleidingen in het hoger onderwijs. Bij kortere opleidingen moet wel sprake zijn van een duidelijke vraag op de arbeidsmarkt.

De fractie pleit verder voor een nauwere samenwerking tussen HBO en universitair onderwijs. Daarbij zouden recente wetenschappelijke opleidingen die vooral zouden zijn opgericht om veel studenten te trekken moeten worden overgeheveld naar het HBO.

Volgens Van Gelder is de notitie vooral uitgebracht omdat de fractie vreest dat de herziening van het hoger onderwijs door de grote weerstand van de universiteiten dreigt te stranden. De urgentie is ook enigszins weg, omdat minister Ritzen de bezuinigingen op het hoger onderwijs heeft uitgesteld tot na 2003. “De discussienota is een politieke impuls om de hervormingspogingen van staatssecretaris Nuis (hoger onderwijs) te ondersteunen”, aldus Van Gelder. Als er geen “ingrijpende wijzigingen” plaatshebben zal de toestroom van uiteenlopende soorten jongeren naar de universiteiten en hogescholen in de nabije toekomst tot problemen leiden, verwacht de fractie.

Nuis heeft de afgelopen maanden in een reeks discussies gepleit voor meer differentiatie in de lengte van opleidingen, maar in het hoger onderwijs vindt deze gedachte weinig weerklank. In een eigen toekomstplan van de universiteiten, het rapport van de commissie-De Moor, wordt voorgesteld de huidige structuur met uniform vierjarige studies te handhaven.

De huidige 'discussienota' kwam na veel moeite tot stand, vooral omdat Van der Ploeg radicalere veranderingen in het stelsel bepleitte dan Van Gelder. Zo zou Van der Ploeg een driejarige basisopleiding voor iedereen en een vervolgopleiding voor de besten willen invoeren. In de huidige notitie, die uiteindelijk is geschreven door fractievoorzitter Wallage, is dat slechts een variant.

De nadruk op de aanvullende beurs is vooral bedoeld als waarschuwing aan de VVD-fractie, aldus Van der Ploeg in een toelichting. “De VVD kiest in feite voor de belangen van, overdreven geformuleerd, de corporale student. Wij niet. Wij willen sterke prestatie-elementen en hechten minder aan de basisbeurs.”

In september komt Nuis met een Hoger-onderwijs- en onderzoeksplan (HOOP). In oktober komt de fractie met een definitieve nota.