Onderzoek beurs naar emissie van Vendex Int.

AMSTERDAM, 2 JUNI. De Amsterdamse effectenbeurs onderzoekt de gang van zaken bij de stormachtige introductie van de aandelen Vendex International. De kleinere effectenhuizen zijn “hoogst verbolgen” over het feit dat zij gisteren niet of nauwelijks aandelen Vendex voor hun klanten kregen toegewezen van het door ABN Amro geleide bankensyndicaat dat de emissie verzorgde.

Volgens een woordvoerder van de beurs worden de regels die voor toewijzing van de aandelen gelden nog eens onder de loep genomen. De beurs kijkt tevens naar de inhoud van het emissieprospectus op dit punt. Volgens de beurs is het meningsverschil primair een zaak tussen de marktpartijen, maar zal de beurs als bewaker van de voorschriften zelf wel een standpunt kenbaar maken. Mocht de beurs constateren dat er iets fout is gegaan bij de toewijzing, dan kan hij zich voorstellen dat het bankensyndicaat een financiële regeling treft met de commissionairs.

De kleine effectenhuizen - vertegenwoordigd door de vereniging van Commissionairs - waren gistermiddag woedend toen bleek dat zij vrijwel met lege handen stonden terwijl de aandelen Vendex op de beurs niet waren aan te slepen. Zij konden hun klanten niets bieden, terwijl de oplopende koers van de aandelen naar steeds meer smaakte. De eerste koers van Vendex was 41,30 gulden, een stijging van 2,30 gulden ten opzichte van de officiële introductiekoers. Vanochtend was de koers 41,20, een dubbeltje onder het slot van gisteren.

Het stormachtige onthaal van Vendex zorgde voor grote teleurstelling bij particuliere beleggers, die hun inschijvingen vergaand gereduceerd zagen. Ongeveer 90.000 particulieren hadden ingeschreven. De commissionairsvereniging beroept zich op afspraken met de beurs die gezonde concurrentieverhoudingen tussen de grote en de kleine partijen moeten waarborgen. Zij geeft ABN Amro, de leider van het bankensyndicaat de schuld. ABN Amro vindt dat haar geen blaam treft: iedereen moest vanwege de grote belangstelling gekort worden.

Het tumult over de toewijzing weerspiegelt de grote belangentegenstellingen op de beurs, zo wordt in financiële kringen opgemerkt. De plaatsing van aandelen Vendex ter waarde van bijna 1,2 miljard gulden is - afgezien van de privatiseringen van DSM ('89) en KPN ('94) - de grootste transactie aller tijden op de Amsterdamse beurs.

De financiële risico's bij grote emissies zijn aanzienlijk. Er is altijd kans op mislukking. Als de toonaangevende beurs van Wall Street woensdag niet met 2 procent was gestegen, maar juist met 2 procent was gedaald, was de emissie van Vendex gistermorgen in een naargeestig beursklimaat beland. De risico's zijn zodanig, dat alleen grote banken als ABN Amro deze grote emissie kunnen doen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zij bij een succesvolle emissie het eerst aan hun eigen klanten denken, zo wordt in financiële kringen gezegd.

Voor leider ABN Amro staat er bovendien meer op het spel dan alleen een Vendex-succes. Over een paar maanden selecteert de overheid de bank die de tweede grote plaatsing van KPN (ter waarde van 5 miljard gulden) mag leiden. Dat kan zeer profijtelijk zijn en levert enkele tientallen miljoen guldens op aan adviesvergoedingen. ABN Amro weet dat juist de Nederlandse en buitenlandse professionele beleggers, zoals pensioenfondsen, die transactie tot een succes moeten maken. Die zullen zich herinneren hoeveel aandelen Vendex zij van ABN Amro gekregen hebben.