Mandela gaf fiat vuur te openen op mars Inkatha

KAAPSTAD, 2 JUNI. De Zuidafrikaanse president, Nelson Mandela, heeft gisteren gezegd dat hij op 28 maart vorig jaar de veiligheidsdienst van het ANC-hoofdkwartier in Johannesburg toestemming heeft gegeven om te schieten op aanhangers van de Inkatha Vrijheidspartij (IVP) die op die dag in de stad demonstreerden. Bij een schotenwisseling bij het ANC-hoofdkwartier in Johannesburg kwamen die dag acht mensen om het leven. In en rond de stad vonden op 28 maart in totaal ongeveer 60 mensen de dood bij gevechten tussen aanhangers van de beide partijen.

Mandela deed zijn uitspraak in de Zuidafrikaanse senaat. “Ik gaf instructies met betrekking tot onze veiligheid die erop neerkwamen dat jullie (de veiligheidsbeambten red) het gebouw moesten beschermen, zelfs als je daarvoor mensen moest doden.” De Zuidafrikaanse president bekritiseerde de grote aandacht in zijn land voor de schietpartij bij het ANC-hoofdkwartier. “Inkatha had (voordat de demonstranten Johannesburg binnentrokken, red.) al 32 mensen in Soweto vermoord. Toen ze in de stad aankwamen wisten we dat.”

De IVP heeft gisteren in een reactie op de uitspraken van Mandela om een “strafrechtelijk onderzoek” gevraagd naar de betrokkenheid van de president bij de schietpartij in Johannesburg. “Ondanks de kennelijke opvatting van de president dat hij boven de grondwet staat, moet het recht zegevieren en moet dat ook zichtbaar zijn. De president moet leren dat hij net zozeer verantwoording schuldig is aan de wet als wie dan ook.” Volgens Inkatha heeft Mandela pogingen van de Zuidafrikaanse politie om de schietpartij te onderzoeken tegengewerkt. Nabestaanden van de Inkatha-aanhangers die op 28 maart de dood vonden, hebben inmiddels een schadevergoeding van Mandela en het ANC geëist van 10 miljoen rand (ongeveer 4,2 miljoen gulden).

De uitspraken van Mandela hebben de spanning tussen het ANC en de IPV, beide deelgenoot in 'de grote coalitie' die Zuid-Afrika momenteel bestuurt, verder doen oplopen. Beide partijen beschuldigen elkaar er al enige weken van verantwoordelijk te zijn voor de toename van het geweld in de provincie KwaZulu/Natal waar de IPV de verkiezingen van vorig jaar won en de regering leidt. De vice-president van Zuid-Afrika en leider van de Nationale Partij, De Klerk, zei gisteren dat de vijandschap tussen Mandela en Buthelezi de democratie in Zuid-Afrika bedreigt. Volgens De Klerk is “ware staatsmanskunst” van alle partijen vereist om een oplossing te vinden voor de huidige crisis. (AFP, Reuter)