Maaltijd voor verstokte carnivoren

Prudentius: Getijden (Cathemerinon Liber). Vert. Louis van de Laar. Uitg. Ambo, 140 blz. Prijs (geb.) ƒ 44,50

De uit Spanje afkomstige Romein Aurelius Prudentius Clemens (348-ca. 410) was een christelijk schrijver die zich in tractaten en gedichten afzette tegen het heidendom. Maar anders dan sommige van zijn bekeerde voorgangers en collega's gooide hij niet het kind met het badwater weg: de klassieke cultuur werd door hem in ere gehouden, Vergilius en Horatius waren zijn grote voorbeelden. Prudentius was romeins-katholiek, en zijn boek met hymnen dat nu onder de titel Getijden is vertaald, is christelijk van inhoud en Romeins van vorm. En zo bezingt hij onder meer de Zondeval, de Opstanding en de Apocalyps in klassieke metra als de kleine asklepiade, de jambische trimeter en de Sapphische strofe.

Getijden is een van de zeven overgeleverde werken van Prudentius en bestaat uit twaalf gezangen voor speciale tijdstippen en gelegenheden - van een 'Hymne bij het hanegekraai' tot een 'Hymne voor Driekoningen'. Religieuze symboliek en verheven liefdesbetuigingen aan God worden afgewisseld met plastische verdichtingen van scènes uit de Bijbel ('Een hoofd, tegen een rots gebeukt,/ als melk zo witte hersens sproeit...') en verrassende uitweidingen en zijwegen. Hoogtepunt is hymne III, een 'Hymne vóór de maaltijd' die begint met een loflied op het vegetarisme dat zelfs de verstokte carnivoor doet likkebaarden en daarna heel natuurlijk overgaat in de beroemde verleidingsscène in de Hof van Eden.

Het is goed dat deze bijzondere, soms ronduit eigenaardige poëzie integraal vertaald is, zelfs al doen sommige van de Nederlandse zinswendingen nogal gedragen en ouderwets aan. Jammer is alleen dat de aantekeningen bij de met literaire en historische verwijzingen volgestopte verzen zeer summier zijn, en dat de inleiding maar vijf bladzijden telt. Prudentius liet zijn eigen verzameld werk in 405 voorafgaan door een uitgebreide autobiografische Praefatio; het was een service aan de Nederlandse lezer geweest als dat voorwoord ook aan deze fraaie tweetalige, maar toch nog dunne Ambo-uitgave was toegevoegd.