Iedereen kraait victorie in strijd om cd

PARIJS, 2 JUNI. Het gevecht om de nieuwe generatie compact disc, met veel grotere opslagcapaciteit dan de huidige cd's, spitst zich toe. Met veel gevoel voor theater eigenen de twee groepen die tot nog toe systemen hebben aangekondigd zich alvast de toekomstige wereldstandaard toe.

Inzet is de markt voor audio-cd, CD-ROM (computerprogrammatuur), digitale video (DVD) en allerlei andere compact-disc toepassingen, waarin zo'n 50 miljard dollar per jaar omgaat. Met de integratie van huiskamerelektronica en pc's en de snel stijgende behoefte aan opslagmedia met meer geheugen - voor capaciteit vretende toepassingen als naslagwerken op CD-ROM en videofilms op schijf - zal die markt alleen maar toenemen.

Philips, dat met het Japanse Sony een pact heeft gevormd voor de 'Multimedia CD', deelde een maand geleden in San Fransisco mee massale steun te genieten van fabrikanten van cd's en apparatuur daarvoor. Van de producenten van CD-ROM spelers zou inmiddels 60 procent in het Philips-kamp zitten. Ter plekke demonstreerde Sony een prototype van een Multimedia CD-apparaat.

Parijs was deze week het toneel waar de concurrerende alliantie de eerste Europese presentatie van haar Super Density-schijf (SD) verzorgde. Dit verbond, aangevoerd door het Japanse Toshiba en de Amerikaanse uitgever en filmproducent Time Warner, kent in onder andere de Japanse elektronica-concerns Matsushita, Hitachi, Pioneer en Mitsubishi, het Franse Thomson en het Koreaanse Samsung niet de minste partners.

Matsushita (bekend van merken als Panasonic, National, JVC en Quasar) demonstreerde met een prototype SD-speler dat de nieuwe schijf speelfilms kan bevatten met geluid van bioscoopkwaliteit en een beeld dat de traditionele videoband en conventionele CD-Video in kwaliteit verre overtreft. Hetzelfde apparaat bleek ook geschikt om audio-cd en CD-ROM op af te spelen.

Patrick Samier, bij Thomson verantwoordelijk voor de ontwikkeling van nieuwe markten, claimde bij voorbaat de victorie: “We zijn ervan overtuigd dat dit een winnend produkt is voor de nieuwe multimedia-wereld.”

Hoewel beide kampen ervan overtuigd zijn dat de wereldmarkt slechts één soort hoge-dichtheid cd wil, zijn officiële gesprekken om tot een gezamenlijk standaard te komen tot nog toe uitgebleven. Daarmee dreigt een situatie te ontstaan als indertijd bij videorecorders, toen de introductie van drie systemen consumenten in grote verwarring bracht. Dat vertraagde de ontwikkeling van de markt aanzienlijk. Uiteindelijk legden Philips' V2000 en Sony's Betamax het af tegen VHS, wat beide concerns honderden miljoenen guldens kostte en talloze consumenten met onbruikbare apparatuur achterliet. Beter verging het wat dat betreft de cd-speler, waarvoor wel tijdig een universele standaard tot stand kwam.

Ook nu houden het Philips- en het Toshiba-kamp vol het beste systeem voor de nieuwe generatie cd's te hebben. Op vragen of een compromis tussen beide groepen denkbaar is, kon Koji Hase, leider van het Toshiba-team dat de SD-schijf ontwikkelde, in Parijs geen antwoord geven. “Wij hebben verschillende uitnodigingen voor een gesprek verstuurd, die allemaal onbeantwoord zijn gebleven.”

Beide allianties stellen dat hun nieuwe schijf voldoet aan alle wensen en eisen die computer- en amusementsindustrie eraan stellen in termen van kosten, capaciteit, kwaliteit, behoud van de bruikbaarheid van 'oude' schijven en de mogelijkheid te zijner tijd versies te produceren waarmee gebruikers zelf beeld, geluid en computerprogrammatuur kunnen vastleggen. Daarvoor dienen dan wel eerst afspraken over bescherming van auteursrechten te zijn gemaakt.

Vooralsnog gaat Hase er - vanzelfsprekend - vanuit dat de SD-schijf de beste vooruitzichten heeft. En als de opslagcapacaciteit het doorslaggevende criterium wordt, kan hij gelijk krijgen. De Multimedia CD heeft een basiscapaciteit van 3,7 gigabyte, ruim vijfmaal zo groot als het huidige maximum van circa 650 megabyte. De Super Density-schijf heeft een basiscapaciteit van 5 gigabyte, het minimum volgens Hase om aantrekkelijk te zijn voor de filmindustrie. “Met 5 gigabyte kan je 142 minuten film vastleggen, in drie talen en met vier ondertitels. Daarmee dek je 98 procent van het aanbod. De Multimedia CD haalt 105 minuten is daarmee slechts toereikend voor 60 procent van de films.”

Door een tweede gegevenslaag aan te brengen is Philips in staat het vermogen op te voeren tot 7,4 gigabyte, maar Hase betwijfelt of dat een oplossing voor de filmindustrie is. Overschakelen van de ene naar de andere laag is volgens hem niet mogelijk zonder kleine onderbreking. “Zij zeggen dat het kan, maar wij betwijfelen of het te doen is.”

Het Toshiba-kamp komt met twee lagen overigens tot 9 gigabyte en is bezig een dubbelzijdige schijf te ontwikkelen die 18 gigabyte haalt. “Per gigabyte is onze schijf goedkoper”, verzekerde Hase.

Zowel de Philips-groep als het Toshiba/Warner-kamp zijn van plan volgend jaar de eerste nieuwe schijven en apparatuur ervoor op de markt te brengen. Ze mikken in eerste instantie op speelfilms (DVD) en CD-ROM. Het prijspeil is nog onduidelijk. De videofilms op schijf zullen volgens Time Warner ongeveer evenveel kosten als voorbespeelde videobanden nu. Voor de apparatuur dacht Thomsons Samier aan een prijsniveau vergelijkbaar met geavanceerde videorecorders (al gauw zo'n 2000 gulden), terwijl Toshiba zei te streven naar een speler voor 500 dollar (800 gulden).