Zuur en zeurderig wachten op de dood

Voorstelling: Ouderdomsvlekken door Theatergroep Hollandia. Tekst en regie: Don Duyns; spel: Christine van Stralen, Saskia Temminck, Luutgard Willems. Gezien: 31/5 Het scheefgegroeide huis, Ruigoord. Aldaar t/m 17/6. Reserveren: 075-310231.

Het huis is niet alleen scheef gegroeid, het is een wonder dat het nog overeind staat. De muren hangen uit het lood, het pleisterwerk is groen en bruin uitgeslagen en het plafond lijkt ieder moment naar beneden te zullen komen. Het scheefgegroeide huis moet minstens zo oud zijn als de drie verweerde besjes die met een gehaakte sprei over de knieën onder het hoge raam zitten.

Ze zijn een jaar of honderd en alle drie wachten ze op een huldebetoon, met taart, bloemen en de burgemeester. Maar niemand laat zich zien.

Buiten verliest de schemerende lenteavond intussen steeds meer kleur, binnen klinkt eendrachtig Meine Lippen sie küssen so heiss uit drie bejaarde kelen. Franz Léhar, operette - de vrouwen zijn er toevallig alle drie dol op, maar dat is dan ook het enige dat hen bindt. Ze verdragen elkaar slecht: wie is het oudst, wie heeft de ergste lichamelijke kwalen, wie heeft in zijn leven het meeste verdriet gehad. Op verongelijkte toon bieden ze tegen elkaar op en overtroeven elkaar met hun klachten en ouderdomsgebreken. Zelfs zingend trachten ze elkaar te overstemmen.

Het is geen verheffend beeld dat hier van ouderen wordt geschetst. Niks oud en waardig, maar zuur en zeurderig en vooral fysiek zwaar afgetakeld, zo schetst Don Duyns de ouderen in Ouderdomsvlekken. Een beeld dat overigens geheel beantwoord aan het beeld dat W.F. Hermans had van ouder worden, getuige zijn uitspraak ('Ouder worden is geen reden om vriendelijker tegen elkaar te zijn') die als motto aan de voorstelling is meegegeven. Van Duyns mogen we erom lachen: zijn tekst is een gechargeerd toekomstvisioen en door hem nadrukkelijk ook in die sfeer geregisseerd. De drie jonge actrices die de rollen voor hun rekening nemen zijn om die reden niet veranderd in grijze duifjes, dat zou niet passen bij hun vet aangezette spel.

Duyns enscenering doet in verschillende opzichten denken aan Dik, Abe, Johnny en Hansje. Die voorstelling schreef en regisseerde hij vorig jaar in het kader van Noordpunt-Zuidpunt, een Noordhollands locatieproject van Hollandia waaraan jonge theatermakers deelnemen en dat dit jaar met dezelfde regisseurs andermaal wordt gepresenteerd.

Duyns kiest opnieuw voor Ruigoord als locatie en hij zet net als vorig jaar zijn spelers op een rij voor het publiek. Om beurten zijn ze aan het woord met monologen die pas ophouden als de spreekster plompverloren in de rede wordt gevallen door een ander die niet langer haar mond kan houden. In Dik, Abe, Johnny en Hansje gaven de monologen de voorstelling iets monotoons, het was alsof de acteurs zaten te wachten om hun lesje op te dreunen. In Ouderdomsvlekken heeft het wachten een duidelijke functie: in het voorportaal van de dood, waar de vrouwen zich nu ophouden, bestaat het leven nog slechts uit wachten terwijl de hen resterende tijd almaar korter wordt.