'We laten niet met ons sollen'

AMSTERDAM, 1 JUNI. Luid claxonnerend rijdt een vrachtwagen over de Piet Heijnkade, langs het spandoek 'Toeter voor Zeezicht' aan het hek van het Amsterdamse pension voor zwerfjongeren. “Geweldig hè”, roept Peter Roeds, een 21-jarige bewoner van Zeezicht. “Zelfs treinen en politie-auto's toeteren naar ons. Dat geeft toch steun, het gevoel dat de mensen ons zien staan.”

Sinds vorige week woensdag is Peter 'kapitein van het schip', zoals hij het zelf noemt. Die dag liet de gemeente weten dat zij niet van plan is aan de subsidie-eis van Zeezicht te voldoen. Zeezicht werd failliet verklaard, de directeur stapte op en de personeelsleden werden ontslagen. De jongeren besloten over te gaan tot bezetting van het pand. “Om te laten zien dat wij niet met ons laten sollen”, zegt Peter.

Aan de muur in het vroegere kantoortje van de leiding, nu zenuwcentrum van de bezetting, hangt een provisorisch werkrooster. Bij toerbeurt draaien Peter en zijn vier door de groep aangewezen 'stuurmannen' kantoordienst. Zij zetten, in overleg met de overige bewoners, de koers uit voor Zeezicht. Verdelen de verantwoordelijkheden, stellen de regels op en voeren het woord met de buitenwereld.

Op het eerste gezicht is er weinig veranderd in Zeezicht. Al komt het schoonmaakbedrijf niet meer en blijft de bewakingsdienst 's nachts weg. De gemeente laat ondanks de sluiting nog steeds dagelijks een warme maaltijd bezorgen voor de negentien achterblijvers. De telefoon doet het en er is nog gas, water en licht. Peter: “We hebben van de gemeente de toezegging gekregen dat de voorzieningen worden gehandhaafd zolang de bezetting duurt.”

Bij de gemeente weet men niets van dergelijke afspraken met de jongens. “Besloten was om de bewoners over het weekeinde heen te tillen. Het contract met de maaltijdservice liep nog tot het eind van de maand. Vandaag komt er echt niets meer”, aldus een woordvoerder. Curator J. van Eeghen heeft de brieven naar de energiebedrijven al gepost. “De rekeningen van Zeezicht kunnen niet worden betaald. Het is nu aan de bedrijven zelf om te bepalen of en wanneer Zeezicht wordt afgesloten”, aldus Van Eeghen.

“De gemeente hoopt natuurlijk dat het escaleert”, zegt Peter onverstoorbaar. “Dan kunnen ze ons eruit zetten en hebben we niets meer te willen. Dat stimuleert ons alleen maar. Opeens blijkt dat we veel meer kunnen dan we eigenlijk dachten.” Hij toont een blinkende keuken. “Zelfs de vroegere leiding vindt dat het hier nog nooit zo schoon is geweest.” Er ligt volgens hem nog genoeg brood voor ten minste een maand. “En in de vriezer nog wel honderd kilo vlees.”

Steun is er van de vroegere beheerders en vrijwilligers. Ze komen dagelijks langs, “want het blijft natuurlijk een kruitvat vol jongeren met sociale problemen”, zegt Bert Burgwal, tot vorige week een van de zes begeleiders. Onbegrijpelijk vindt hij het dat de gemeente Zeezicht niet wil openhouden tot het in aanbouw zijnde pension in de Venserpolder gereed is. Dat duurt nog maar een paar maanden. “Dan had de sluiting van Zeezicht naadloos kunnen overgaan in de opening van het nieuwe pand.”

De mededeling dat er straks wellicht geen elektriciteit meer is, is voor Peter en zijn bemanning zeker geen reden om de bezetting af te blazen. “Dan komt het er echt op aan. Je moet niet vergeten dat wij bijna allemaal gewend zijn op straat te overleven.”

Een definitieve beslissing heeft de gemeente nog niet genomen, maar een ontruiming wordt niet uitgesloten. Wie wil, kan naar een opvang elders in de stad. “En als de Zeezichtbewoners zo goed voor zichzelf kunnen zorgen, horen ze sowieso niet thuis in een pension”, vindt de woordvoerder. “Ze hebben allemaal een uitkering. Kennelijk kunnen ze best op eigen benen staan.”