Soka Gakkai

In NRC Handelsblad van 20 mei schetst Lolke van der Heide de geestelijke problemen waarmee het naoorlogse Japan worstelt. Hierin noemt hij de 'Soka Gakkai'-beweging nationalistisch en militaristisch.

De leden van de Soka Gakkai beoefenen en propageren het boeddhisme van Nichiren Daishonin. Het belangrijkste doel van dit boeddhisme is de vestiging van wereldvrede op basis van individueel geluk. De Soka Gakkai verspreidt haar idealen via haar internationale organisatie over de gehele wereld en heeft in meer dan 115 landen zusterorganisaties. Ze is ook aangesloten bij de NGO's (Non Gouvernemental Organisations) van de Verenigde Naties en ziet de ondersteuning van de VN als één van haar belangrijkste activiteiten. Jaarlijks richt de ere-president van de Soka Gakkai, Daisaku Ikeda, vredesvoorstellen tot de VN met constructieve voorstellen op basis van dialoog en wederzijds respect tussen volkeren en culturen. Hij heeft daarvoor uit handen van de toenmalige secretaris-generaal Perez de Cuellar de VN-vredesprijs gekregen.

In het verleden is de Soka Gakkai wel eens militaristisch genoemd omdat ze tijdens landelijke manifestaties zijn gekleed in uniformen. Maar wie dat militaristisch noemt, die begrijpt niets van de Japanse maatschappij, omdat in Japan zelfs de rock 'n roll in rock 'n roll-uniformen wordt gedanst.

De conclusies van de drie bronnen die Van der Heide raadpleegt, zijn bedreigend voor een vrije Japanse maatschappij. De 'denker' Ono wil terug naar de vooroorlogse confrontatiepolitiek, de LDP'er Imai wil de religieuze vrijheid beperken en hoogleraar Furuya denkt dat pas een nieuwe oorlog Japan tot zijn zinnen kan brengen. Geen van drieën brengt constructieve ideeën naar voren om het denken van Japan te openen voor de wereld. Hiermee tonen ze zelf ook ten prooi te zijn aan verwarring en paniek. Vreemd genoeg zouden ze alledrie het liefst wel een beweging de nek omdraaien die kiest voor wereldvrede, voor een internationale wereldorde, voor de Verenigde Naties, voor dialoog en voor een veelvormige, democratische samenleving.