Dit is een artikel uit het NRC-archief

ICT

Muziek in enen en nullen via de computer

AMSTERDAM, 1 MEI. Wie de nieuwe cd van Peter Gabriel wil beluisteren kan sinds kort 'inbellen' op de 'Internet-site' van platenmaatschappij Geffen. We klikken op 'Gabriel' in de artiestenlijst en krijgen een fragment te horen van het nummer Red rain van de cd Secret World Live. Weliswaar hebben we er een kwartier op moeten wachten, maar de geluidskwaliteit is heel behoorlijk. Betekent dit dat we over een poosje de cd-speler weg kunnen doen?

Adam Curry, voormalig presentator van MTV en menig Nederlands muziekprogramma, gelooft heilig dat de compact disc als belangrijkste geluidsdrager zal verdwijnen. Een krachtige pc met geluidkaart gekoppeld aan een (snel) modem neemt die functie over. De muziek wordt simpelweg gedownload op de harde schijf. Het wereldwijde computernetwerk Internet zou bij dit scenario een centrale rol gaan innemen.

“Internet is een groot, snel, kortom ideaal distributiemiddel”, meldt Curry vanuit zijn werkplek in New York. “Alle muziek, omgezet in enen en nullen, kan via computernetwerken over de hele wereld worden verspreid.” Curry is niet voor niets zo overtuigd. Recentelijk heeft hij zijn eigen Internet-site, 'metaverse.com', opgezet. Binnen afzienbare tijd is het volgens Curry mogelijk via 'metaverse.com' hele cd-tracks naar je eigen pc te halen. Curry: “De consument moet alleen nog vertrouwd raken met de techniek en het concept. Dat zal nog wel een jaar of twee duren, misschien minder.”

In de visie van Curry wordt de gang naar de cd-winkel binnenkort dus onnodig. Er moeten alleen nog enkele praktische en auteursrechtelijke moeilijkheden worden overwonnen. De betaling via Internet, al dan niet met creditcards, is niet veilig geregeld. Om het illegaal kopiëren van digitale muziek tegen te gaan, moet een beveiligingsmethode worden ontwikkeld.

Het grootste struikelblok is echter de traagheid van het datatransport. De gemiddelde Internet-gebruiker is al gauw een half uur online (tegen lokaal telefoontarief) om van drie minuten muziek te kunnen genieten. De veelbesproken digitale snelweg, die niet over de telefoonlijn maar over de snellere glasvezelkabel zal lopen, zou hierin verbetering kunnen brengen.

Op Internet is op dit moment een tiental platenmaatschappijen actief, waaronder Sony, BMG en Warner. In Nederland timmert vooral EMI aan de weg. “Onze Internet-site is sinds 23 december gemiddeld vierhonderd keer per dag geraadpleegd”, zegt manager New Business Peter Tabernal. EMI presenteert behalve geluidsfiles en nieuwtjes ('Andre Hazes krijgt de Gouden Harp voor zijn gehele oeuvre'), ook een enquête met vragen over leeftijd en muzikale voorkeur.

Tabernal: “Zo'n enquête levert interessante consumenteninformatie op, waar we onmiddellijk op in kunnen spelen. Als blijkt dat duizend bellers vragen om een bepaalde cd, kunnen wij zorgen dat die bij de detaillisten verkrijgbaar is.”

Polygram, de grootste platenmaatschappij van Nederland, is afwezig op Internet. Het Hilversumse hoofdkantoor van dit bedrijf, met een jaaromzet aan geluidsdragers van circa 250 miljoen gulden, heeft zelfs geen Internet-aansluiting. Half maart zou in de Verenigde Staten een Polygram-Internet-site worden begonnen. Die is samen met Philips Media ontwikkeld, maar daar valt vooralsnog weinig van te vernemen.

“Wij verkopen rechten van artiesten. Waarom zouden wij grootscheeps gaan investeren in dit soort nieuwe media?” vraagt Anton Witkamp, hoofd Strategic Marketing van Polygram Nederland, zich af. “Zoals onze directeur zegt: 'Laat anderen de infrastructuur maar aanleggen, dan komen ze vanzelf wel bij ons voor de rechten. Zonder bekende namen ben je toch nergens in de muziek'.”

Witkamp, die met zijn muziekvoorbeelden (Elton John, Dire Straits) aangeeft niet tot de jongste generatie muziekliefhebbers te behoren, zegt desgevraagd niet zenuwachtig te worden van de activiteiten van concurent EMI. Witkamp: “De penetratie van computers en randappartuur is simpelweg nog veel te laag in Nederland. Ik beschouw dit allemaal als toekomstmuziek.”

Ziet Polygram - gegeven de miljoenen aansluitingen wereldwijd - dan bijvoorbeeld over vijf jaar niet een geweldig distributienetwerk voor zijn produkten ontstaan? Het zou immers magazijnen vol schijfjes, transport en tussenhandel overbodig maken. Witkamp is niet onder de indruk: “Zo'n stap zou weinig blije gezichten veroorzaken in de detailhandel. Wij zijn er niet op uit om onze handelspartners het brood uit de mond te stoten. We zien er meer in om samen met de andere spelers te kijken wat de mogelijkheden zijn.”

Eén van de mogelijkheden die Witkamp noemt is 'direct mail zonder papier'. Dat gaat ook gebeuren, verzekert hij. Gegevens over Polygrams cd's en artiesten, en een afbeelding van de hoes - 'pardon: inlay', corrigeert Witkamp zichzelf - zullen beschikbaar komen op het net. “Daarbij zullen we goed kijken naar de manier waarop onze concurrenten het doen.” Nieuwe virtuele snufjes, eventueel uit de koker van de software-divisie van Philips dat een meerderheidsaandeel in Polygram bezit, zal het amusementsbedrijf voorlopig niet hebben te bieden.

Play It Again Sam is een van de kleine labels die gebruik maken van het nieuwe medium. Het bedrijf onderhoudt een eigen plekje in De Digitale Stad van Amsterdam. “Onlangs heb ik Bettie Serveert on-line gebracht”, zegt hoofd Promotie Corné Bos enthousiast. “Fans over de hele wereld konden op die manier rechtstreeks met hun idolen babbelen. Mijn doel is om de artiesten op de beste manier te vertegenwoordigen. Stinkend rijk hoef ik daarmee niet te worden.”

Biedt zo'n nieuw medium aan kleine labels niet een uitgelezen kans om zich te profileren ten opzichte van de grotere maatschappijen? Bos: “Zeker en het aardige van de huidige situatie op Internet is dat iedereen gelijk is. Het maakt niet uit of je groot bent of een kleintje zoals wij. Het gaat erom of je iets leuks hebt te bieden. Maar als straks iedere individuele groep zijn eigen Internet-site gaat opzetten, dan zie je door de bomen het bos niet meer. Hoe moet de muziekliefhebber dan nog een keuze maken? Waarschijnlijk gaan de grote jongens een heleboel geld en mankracht inzetten. Met als gevolg dat die grotere sites het populairst zullen zijn.”

De vergaande voorspellingen van Adam Curry over de toekomst van de cd, wijst Bos resoluut van de hand, net zoals trouwens zijn collega's van EMI en Polygram. De wil om te 'funshoppen' is sterker dan het eenzame gezoem van de homecomputer. “Het is toch reuze leuk om naar een platenwinkel te gaan en met iets tastbaars thuis te komen? Ik denk dat het downloaden van muziek via Internet maar is weggelegd voor een beperkte groep.”