Hulp uit Sydney en Tallin

Een jaar of vijftien geleden werd er in de Nederlandse schaakwereld veel gelachen over de opmars van de Koningsclub, die Amerikaanse topspelers uit New York liet overkomen om kleine Noordhollandse dorpsclubjes te verpletteren. De discrepantie tussen doel en middelen werd door de meeste schakers komisch gevonden, maar niet door de tegenstanders van de Koningsclub. Die ergerden zich aan de overkill en namen wraak door in totaal verloren stellingen niet op te geven, maar de partij af te breken, zodat de Amerikaan een week later nogmaals van New York naar het Hollandse dorpscafé moest reizen om de afgebroken partij uit te spelen.

Een wedstrijd om het clubkampioenschap van Nederland is geen kleinigheid. Niet iets om over te lachen. Het gaf me vorige week een plechtig gevoel, de gedachte dat er vliegtuigen opstegen uit Londen, Boedapest, Kiev, Tallin en Sydney (Australië), met aan boord de grootmeesters die uitverkoren waren om de gelederen te versterken van de twee beste schaakclubs van Nederland, Volmac/Rotterdam en Panvox/Variant. U begrijpt dat de eerste delen van deze clubnamen de sponsors aangeven. Onmisbare weldoeners. Vliegtuigmaatschappijen noch schaakgrootmeesters verrichten hun werkzaamheden immers gratis.

Rotterdam moest vorige week zaterdag winnen om kampioen van Nederland te worden. Bij een nederlaag of een gelijk spel zou de kampioen van vorig jaar, Variant, ook dit jaar kampioen worden. In de weken voor de wedstrijd werkten de inlichtingendiensten van beide clubs op volle toeren. Buitenlanders die voor het eerst meedoen aan een Nederlandse clubwedstrijd moeten een maand van te voren als lid aan de schaakbond worden opgegeven. De bond doet aan buitenstaanders geen mededelingen over deze nieuwe leden. Toch was in het team van Rotterdam, waar ik deel van uitmaak, al lang voor de wedstrijd bekend dat zich bij de Variant kort geleden drie prominente nieuwe leden hadden aangemeld: De Engelsman Hodgson, de Oekraïner Beljavski en de Hongaarse Rus Tsjernin. Hoe wist men dat eigenlijk? Zit er een Deep Throat op het Bondsbureau die wat bijverdient als informant? Onze teamleider glimlachte slechts en gaf geen uitsluitsel.

De regels die gelden bij het meespelen van buitenlanders in de Nederlandse clubcompetitie zijn ingewikkeld. Er mogen er per team twee meedoen per wedstrijd, maar soms wordt dispensatie gegeven en dan zijn het er drie. Buitenlanders die in Nederland wonen, of buitenlanders die al jarenlang voor een Nederlandse club spelen, gelden als Nederlanders. En zo kon het gebeuren dat in een wedstrijd van twee Nederlandse tientallen negen nationaliteiten vertegenwoordigd waren: Rusland, België, Bosnië, Engeland, Estland, Oekraïne, Chili, Australië en zowaar ook Nederland. Kosten noch moeite waren gespaard. De Variant was op papier sterker, maar Rotterdam putte moed uit de gedachte dat onze buitenlanders meer echte clubliefde hadden.

We hadden een tactische opstelling toegepast, het geniepige wapen van de underdog, waardoor Bosboom en de Belg Winants aan hoge borden als kanonnevoer werden ingezet, opdat aan de lagere borden gescoord zou kunnen worden. De eerste die daar het slachtoffer van werd, was Winants, die door Sokolov in een mooie aanvalspartij snel omver werd gelopen.

Wit Sokolov (Variant)-zwart Winants (Rotterdam)

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e2-e3 c7-c5 5. Pg1-f3 Pb8-c6 6. Lf1-d3 Lb4xc3+ 7. b2xc3 d7-d6 8. 0-0 e6-e5 9. Pf3-d2 0-0 10. Ta1-b1 b7-b6 11. h2-h3 Lc8-d7 12. f2-f4 e5xf4 13. Tf1xf4 Dd8-e7 14. Dd1-f3 Tac8 15. Pd2-f1 Pf6-e8 16. Pf1-g3 g7-g6 17. Lc1-d2 Pe8-g7 18. Tb1-f1 f7-f5 19. e3-e4 Pg7-e6

20. e4xf5 Pe6xf4 21. Ld2xf4 c5xd4 22. Df3-d5+ Kg8-g7 23. Lf4xd6 De7-e3+ 24. Kg1-h2 Tf8-f6 25. Ld6-f4 De3-e8 26. f5xg6 h7xg6 27. Lf4-h6+ Zwart gaf op.

Aan het eerste bord verloor Bosboom van Van Wely, Sosonko en Tsjernin maakten een kalme remise aan bord twee, en zo stonden we met 2,5-0,5 achter. Trots deel ik mede dat ik de eerste was die de aanhang van Rotterdam weer moed gaf door een tegenpunt te scoren. Nederig geef ik toe dat ik er zelf weinig voor hoefde te doen, doordat mijn tegenstander Cuijpers al op de elfde zet de beslissende fout maakte.

Ons geheime wapen Nunn verloor van Hodgson door een incorrect paardoffer, we stonden weer twee punten achter. Maar aan veel andere borden stonden we goed. De sleutelpartij was Beljavski - Oll. Beljavski was met voordeel uit de opening gekomen en als hij zou winnen, zou het een dubbeltje op zijn kant zijn. Misschien vermoeid door de lange reis van Lvov naar Rotterdam deed hij alles verkeerd wat er maar verkeerd gedaan kon worden. Oll won, het kampioenschap was practisch binnen voor Rotterdam en tenslotte werd de overwinning nog ongedacht hoog: 6,5-3,5.

In de wandelgangen werd hier en daar gemopperd over de buitenlandse invasielegers. De roep ging op om in de toekomst eigen volk eerst te laten gaan en strengere regels toe te passen. Maar ik vond het een mooie wedstrijd en het was een voorrecht om er aan mee te doen.

Wit Beljavski (Variant) - zwart Oll (Rotterdam)

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 e7-e6 5. Lc1-g5 Pb8-d7 6. e2-e3 Dd8-a5 Deze oude Cambridge Springs - verdediging is de laatste jaren weer wat opgelapt, maar niet met geheel bevredigend resultaat. 7. c4xd5 Pf6xd5 8. Dd1-d2 Lf8-b4 9. Ta1-c1 0-0 10. Lf1-d3 h7-h6 11. Lg5-h4 e6-e5 12. a2-a3 Lb4xc3 13. b2xc3 Tf8-e8 14. c3-c4 Da5xd2+ 15. Pf3xd2 Wit staat heel mooi met zijn loperpaar. 15...Pd5-c7 16. 0-0 Pc7-e6 17. Tf1-e1 b7-b6 18. Ld3-f5 e5xd4 19. e3xd4 Lc8-b7 20. Pd2-e4 Pd7-f8 21. Tc1-d1 Met 21. Pd6 zou hij zwart vrijwel gedwongen hebben tot het kwaliteitsoffer 21...Pxd4. 21...Pe6-f4 22. Pe4-d6 Maar nu is het niets meer. 22...Te8xe1+ 23. Td1xe1 Lb7-a6 24. Lh4-e7 Pf8-e6 25. g2-g3

25...Pe6xd4 26. g3xf4 Pd4-f3+ 27. Kg1-f1 Pf3xe1 28. Kf1xe1 La6xc4 Nu staat eerder zwart beter. Na 29. Pxc4 komt 29...Te8. In het vervolg weet wit al zijn stukken zo op te stellen dat ze nauwelijks meer spelen kunnen. 29. Lf5-c8 Lc4-d5 30. Lc8-b7 Ta8-b8 31. Ke1-d2 b6-b5 32. f4-f5 a7-a5 33. Kd2-c3 b5-b4+ 34. Kc3-b2 Na 34. axb4 axb4 35. Kxb4+ wint zwart met 35...c5+ een stuk. 34...f7-f6 35. h2-h4 h6-h5 36. f2-f4 Zet de pionnen vast op de velden waar ze straks snel genomen kunnen worden. 36...Kg8-h7 37. a3xb4 a5xb4 38. Kb2-c2 b4-b3+ 39. Kc2-b2 Kh7-g8 40. Lb7-c8 Wit was in zetdwang. 40...Tb8-b4 41. Lc8-e6+ Kg8-h7 42. Pd6-e8 Tb4xf4 43. Le7xf6 Omdat er toch geen nuttig gebruik meer van zijn stukken gemaakt kon worden. 43...g7xf6 44. Pe8xf6+ Kh7-h6 Wit gaf op.