CPB steekt Zalm hart onder de riem

DEN HAAG, 28 APRIL. Het Centraal Planbureau steekt haar oud-directeur, de huidige minister van financiën Gerrit Zalm, een hart onder de riem. Uit een onderzoek van het planbureau blijkt dat ook in een periode van hoogconjunctuur een minister van financiën strak moet vasthouden aan de begrotingsdiscipline, wil hij het financieringstekort van het rijk terugbrengen.

H.J.M. ter Rele van het CPB heeft onderzoek gedaan naar de conjuncturele component van het financieringstekort. In een hoogconjunctuur daalt het financieringstekort 'automatisch' door de hogere belastingontvangsten en de lagere (aan inactiviteit gebonden) uitgaven. Ter Rele heeft de cijfers gecorrigeerd voor deze factoren. Uit het onderzoek, waarvan de resultaten gisteren zijn gepubliceerd in het het blad Openbare Uitgaven van het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven, blijkt dat tijdens het bewind van het eerste en derde kabinet Lubbers - met respectievelijk de CDA'er Onno Ruding en de PvdA'er Wim Kok op Financiën - het gecorrigeerde tekort met 2,1 procent van het bruto binnenlands produkt is gedaald. In de periode van het tweede kabinet Lubbers steeg het tekort met 0,6 procent.

“In de eerste helft van de jaren tachtig deed Ruding het pico bello”, erkende Zalm in september bij de presentatie van zijn eerste Miljoenennnota. “Maar bij de opgaande conjunctuur verslapte de discipline en heeft hij onvoldoende gebruik gemaakt van die hoogconjunctuur.”

Het CPB levert de oud-directeur nog een paar argumenten. Ter Rele wil met zijn onderzoek “een betere interpretatie van het feitelijke financieringstekort mogelijk maken. Dit kan van belang zijn als de beleidsmaker een trendmatig begrotingsbeleid wil voeren en derhalve voorbij wil gaan aan de louter tijdelijke afwijkingen in het verloop van de uitgaven en inkomsten. Voorkomen kan dan worden dat men zich in een laagconjunctuur genoodzaakt zal zien tot een restrictief beleid en via versa.”

Beleidsmaker Zalm wil een trendmatig begrotingsbeleid gaan voeren. “De economische rugwind gaan we nu gebruiken om sneller voortgang te maken met de sanering van de collectieve financiën, want we saneren bijna twintig jaar lang in de begroting. Dat moet eens een keer ophouden”, aldus Zalm.

Bij de begrotingsbesprekingen voor 1996 is vorige week in de ministerraad afgesproken dat belastingmeevallers worden gebruikt voor verlaging van het financieringstekort. Tot opluchting van president Duisenberg van De Nederlandsche Bank die in het deze week gepresenteerde jaarverslag memoreert dat “de tekortreductie van vandaag de lastenverlichting van morgen is”.