Controle op etenswaar vrijmarkt

AMSTERDAM, 29 APRIL. Schone handen, schone en kortgeknipte nagels, geen vlekken op trui of jurk: de verkoper van eten en drinken dient er vandaag tijdens de traditionele vrijmarkt op Koninginnedag in Amsterdam onberispelijk uit te zien. De aangeboden waar ook, vindt de keuringsdienst van waren die een lijst van dertien punten heeft opgesteld waar aan moet worden voldaan.

Er mag niets worden verkocht wat thuis al is klaargemaakt. Mensen met onstekingen of huidziekten aan hoofd, hals of armen mogen geen eetkraampjes uitbaten. Ook mensen die lijden aan paratyfus, dysenterie of cholera is het verboden eet- of drinkwaren bereiden. De koelcapaciteit dient in orde te zijn terwijl bij iedere verkoopplaats een schone handdoek moet wapperen.

Pas om middernacht mocht gisteren Het Grote Installeren beginnen. Maar 's middags waren veel straten allang verkaveld. Met linten, krijtstrepen en plakband werd de afgelopen dagen het domein afgebakend. Vet gekalkte blokletters: 'Hier staat André. Bloemen en planten' of een simpel 'Bezet!' moesten de beste plekken veiligstellen. Op sommige plaatsen is de vrijmarkt niet toegestaan zoals op het Stationsplein, de Dam (daar staat de kermis), de Leidsestraat en de toegang tot het Max Euweplein.

De populariteit van Amsterdam als de plaats bij uitstek om Koninginnedag te vieren is tanende. Bij goed weer verwacht de VVV dat dit jaar 'slechts' 500.00 bezoekers de vrijmarkt in de hoofdstad afstruinen, en dan nog verspreid over de hele dag. Dat is volgens de peilingen evenveel als vorig jaar op de piekuren en beduidend minder dan in 1991 (anderhalf miljoen) en 1992 (een miljoen). “Zó druk dat het niet leuk meer is” en “de charme is eraf”, zijn de meest gehoorde redenen van mensen die hebben besloten hun feestgeluk dit jaar elders in het land te beproeven.

Jaarlijks strenger wordende regels moeten ook aan de aanbodzijde op de markt het kaf van het koren scheiden. In combinatie met steekproeven van de keuringsdienst van waren, die onzuivere koffie tijdig moet signaleren, blijft mogelijk ook het aantal mensen met een Koninginnedagvoedselvergiftiging dit jaar tot een minimum beperkt.

“Ik heb inderdaad mijn nagels speciaal geknipt”, bevestigt een stand-in van Henk Patat, bekend van popconcerten, demonstraties en FNV-bijeenkomsten. “Ik heb zelfs een tasje met toiletspullen meegenomen, zodat ik me zo nu en dan even kan opfrissen”. Om vijf uur 's middags al op de stoep van de Nieuwezijds Voorburgwal hangen om tot middernacht de plek voor de frituurkar te bewaken, vindt hij geen punt. Hij heeft een dik boek mee, een pak sap en een rol biscuit, en wordt bovendien voor het wachten betaald. “Wat erger is, om twaalf uur moet ik beginnen met bakken”, vertelt hij. “Ik blijf liever op m'n gat zitten.”