Stroom hcbk

Warm of koud, vijf jaar kunst in de openbare ruimte, samengesteld door Andrea Blum. Stroom hbck, Spui 193-195, Den Haag. T/m 10 juni. Ma t/m za 12-17u.

De wandelaar of fietser die zich met een zekere regelmaat door steden als Amsterdam of Den Haag begeeft, heeft meestal weinig oog voor zijn omgeving - daarvoor is hij te druk met het ontwijken van trams, stoplichten en taxi's. Als tegenwicht daartegen kan hij af en toe besluiten door de stad te gaan fietsen om naar kunst te gaan kijken. Zo'n gewoon fietstochtje kan dan merkwaardige dimensies aannnemen: op allerlei plaatsen duiken plotseling beelden, monumenten en schilderingen op die je bij de normale stedelijke rondgang steevast over het hoofd had gezien. Op een pleintje in Den Haag blijkt bijvoorbeeld een één meter hoge teddybeer te zien, op het dak van een politiebureau een aantal enorme vingerafdrukken, en in het wachthokje op perron zes van station Hollands Spoor een merkwaardig strepenpatroon. Het voordeel van die confrontaties is dat je ook tijdens de volgende dagelijkse rondgangen meer oog krijgt voor alles wat er in te stad is te zien - soms een troost wanneer je net de zoveelste kamikaze-pizzakoerier hebt weten te ontwijken.

In Den Haag draagt Stroom hcbk (Haags Centrum Beeldende Kunst) sinds vijf jaar zorg voor de 'kunst in de openbare ruimte'. Ze doen dat vooral door in samenwerking met kunstenaars projecten en plannen te ontwikkelen die tussen de gebouwen en pleinen gerealiseerd kunnen worden. Daarbij proberen ze te breken met het stigma dat 'buitenkunst' sinds de jaren zeventig aankleeft: dat van saaie, geometrische beelden die 'het leven' of 'de groei' tot onderwerp hadden - en dus was een van de Stroom-projecten van de afgelopen jaren bijvoorbeeld een fietsbel van John Knight die kwaakte als een kikker.

Voor de betrokken kunstenaars vraagt zo'n context om een bijzondere manier van werken; in de buitenlucht funcioneert hun werk niet zelfstandig, zoals in een museum, maar in de context van de stad, 'een nagenoeg onwrikbaar systeem waarin kunst geen enkele prioriteit heeft,' zoals de catalogus bij de tentoonstelling met een overzicht van vijf jaar Stroom-activiteiten meldt. Daar wordt echter duidelijk dat dat niet altijd meevalt: veel kunstenaars blijken toch geneigd hun 'museale' werk eenvoudig naar de open lucht te verplaatsen, in plaats van het af te stemmen op de omgeving waarin het komt te staan. Het is dan ook veelzeggend dat een van de bekendste Stroom-projecten van de afgelopen vijf jaar het zogenaamde 'sokkelproject' van Peter Struycken is - al is het maar omdat het resultaat daarvan nog steeds te zien is. Struycken gaf een aantal kunstenaars als Carel Visser, Auke de Vries en Sonja Oudendijk de opdracht een beeld te ontwerpen dat in een looproute rondom de Grote Marktstraat zal komen te staan. Daar zijn mooie beelden bij, maar wat hun wisselwerking met de omgeving is, blijft voorlopig volstrekt onduidelijk.