AGENDA

BEVRIJDINGSFESTIVALS

Op dertien plaatsen in Nederland worden op 5 mei grote bevrijdingsfestivals met 150 groepen en naar schatting 500.000 bezoekers gehouden, waarbij de nadruk ligt op pop- en wereldmuziek. Het thema is het 'gelijkheidsbeginsel' - artikel 1 van de grondwet. De lokaties zijn Almere, Amsterdam, Assen, Den Bosch, Groningen, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht, Rotterdam, Utrecht, Vlissingen, Wageningen en Zwolle. Daarnaast zijn er tientallen kleinere (pop)festivals en bevrijdingsconcerten. De Nederlandse popgroepen De Dijk en 2 Unlimited treden op 5 mei op maar liefst vijf festivals op.

MANIFESTATIES

Vanaf 29 april tot ongeveer 10 mei worden over het hele land tientallen monumenten onthuld, bevrijdingsbossen geplant, welkoms- en afscheidsfeesten voor veteranen gehouden. Er zijn honderden optochten, taptoes, vlootschouwen, concerten, toneelvoorstellingen, buurtontbijten, lezingen, vrijmarkten, filmvertoningen, braderies, karaokeshows, sporttoernooien, reünies en vuurwerken georganiseerd. Het zwaartepunt ligt op de nationale bevrijdingsdag, 5 mei. Op 4 mei zijn er de traditionele dodenherdenkingen, stille tochten en kransleggingen. Het is ondoenlijk ook maar bij benadering een overzicht te geven van alle nationale, regionale en lokale activiteiten. Enkele grote evenementen:

Randstad: Op 29 april zullen grote formaties oude vliegtuigen de 'Manna/Chowhound 50th Anniversary Flight' verzorgen. Ze vliegen over de lokaties waar ze in de laatste oorlogsdagen voedsel 'dropten'.

Eindhoven, vliegveld Welschap, 30 april: Historische Bevrijdings Vliegtuigen Circus. Vooral Amerikaanse en Engelse oorlogsvliegtuigen, waaronder Boeing B-17's, 'Flying Fortress'. Met Big Band en parachutesprong van veteranen van de Amerikaanse 101e Airborne Divisie.

Vliegbasis Soesterberg, 28 april - 7 mei: Manifestatie '50 jaar bevrijding', elke dag met een eigen thema. 28/29 april: 'voertuigdagen', historische tanks, pantserwagens, jeeps en trucks, historische unformen en muziekkorpsen. 1 mei: 'sociale dag', symposium over vakbonden en bedrijfsleven in de oorlog. 2 mei: 'filmdag', historische films en documentaires. 3 mei: 'veteranendag', demonstraties van modern legermaterieel. 4 mei: symposium 'sociale zorg toen en nu'. 5 mei: 'verzamelaarsdag', grote ruilbeurs militaria. 6 mei: 'luchtvaartdag', historische vliegshow. 7 mei is gewijdt aan 'Indië toen, Indonesië nu'. De hele week demonstraties, boekenstands, optredens, exposities en films.

Wageningen, 4 mei: ontsteking van 'bevrijdingsvuur'. Het vuur wordt door lopers naar een groot aantal plaatsen in Nederland gebracht. 5 mei: Defilé van veteranen, oud-strijders en krijgsmachtonderdelen, vliegshow met ondermeer 50 F'16's, aanbieden Delfts Blauw aan ambassadeurs van voormalige geallieerde naties, kermis, bevrijdingsfestival, vuurwerk.

Amsterdam, 4 mei: Nationale dodenherdenking op de Dam. 5 mei: Intocht oude legervoertuigen via Berlagebrug, bevrijdingsfestivals, wijkfeesten. Nationale viering bevrijding bij Carré. Vanaf 21.30 optredens op Amstel, met muziekkorpsen uit Canada, Groot-Brittanië en de VS. Afsluitende lasershow.

Rotterdam, 4 mei: Nachtelijke wandeltocht. 5 mei: Bevrijdingsfestival op drie lokaties, kermis, 'vredesonbijt' voor 22.500 Rotterdammers, straatparade met bevrijdingsvoertuigen langs drie routes, fly-past historische vliegtuigen, bevrijdingsconcerten en vuurwerk.

Den Haag/Scheveningen, 5 mei: vlootschouw voor kust Scheveningen, defilé veteranen, mariniers en marinepersoneel, fly-past historische vliegtuigen, 'Airshow', vuurwerk.

Apeldoorn, 7 mei: Nationale parade van bevrijders, afgenomen door prinses Magriet.

Arnhem, 8 mei: World Liberty Concert, popfestival, afsluitende 'rockopera' met commentaar van Walter Cronkite, met Spitfires, tanks, parachutisten, 700 figuranten en laserlichtshow.

Den Haag, Ridderzaal, 8 mei: Nationaal Symposium 'Vijftig Jaar Vrijheid: ideaal en identiteit'.

TENTOONSTELLINGEN

Overal in het land zijn kleine en grote tentoonstellingen ingericht over het dagelijks leven tijdens de bezetting en de bevrijding van de eigen stad of streek. Daarnaast zijn er nog een aantal exposities over bijzondere onderwerpen. Een selectie:

Nederlands Kachelmuseum, Alkmaar - 'Noodkacheltjes uit de oorlogswinter '44-'45'. (3 mei- 30 september)

Verzetsmuseum Amsterdam - 'En dan daar de grens over', ontsnappingslijnen 1940-1945 (26 april- 27 augustus). Naast beeld- en geluidsfragmenten kan de bezoeker ondermeer een nagebouwd café in Brussel, een treincoupé, een barak van een Zwitsers opvangkamp en een cel in een Spaanse gevangenis bezoeken.

Scheepvaartmuseum, Amsterdam - 'Varen voor de Vrijheid 1940-1945' (8 april - 7 januari 1996). Over de rol van de koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog.

Drents Museum, Assen - 'Kleding op de Bon' (24 mei - 20 september). Kleding en textielschaarste in Nederland, '39-'45.

Museon, Den Haag - 'Nederlanders in Japanse kampen' (1 april - 3 september), 'Affiches 1940 - 1945' (2 mei - 11 juni), 'Het drama van Warschau' (6 mei)

Legermuseum, Delft - 'In de greep van de vijand', (14 april- 29 oktober) Nederlandse militairen in Duitse en Japanse krijgsgevangenschap.

Nieuw Land Poldermuseum, Lelystad - 'Noodlot, de rol van het IJsselmeer tijdens de Tweede Wereldoorlog' (12 april- 30 november) Over bombardementsvluchten naar Duitsland en het IJsselmeer, 'Europa's grootste vliegtuigkerkhof' met ongeveer 600 neergestorte geallieerde vliegtuigen.

Airborne Museum 'Hartstein', Oosterbeek - 'De Bevrijders' (6 april- 1 oktober). Geallieerde uniformen en uitrustingsstukken.

Nederlands Foto Instituut, Rotterdam - 50 jaar oorlog en bevrijding. 29 april-28 mei. Vijf exposities: Rotterdam: oorlog en bevrijding, Rotterdammers: 50 jaar na de oorlog, Rotterdam: de wederopbouw, Oorlog toen (van de Russische oorlogsfotograaf Jewgeni Chaldej), Oorlog nu (voormalig Joegoslavië)

Aviodome, Schiphol - '1945: Voedsel en Vrijheid' (29 april - 31 augustus) Over 'Operatie Chowhound', voedseldroppings in de Randstad in de laatste oorlogsdagen. Ondermeer vliegtuigen, modellen, V1-raketten, getekende en geschilderde herinneringen van Nederlanders.

Slot Zeist, Zeist - 'In zo'n rotwereld raak ik geen penseel meer aan' (19 maart - 28 mei). Beeldende kunst en geïllustreerd drukwerk '40-'45. 'Vrije lectuur in onvrije tijd' (5 mei - 6 juni). Illegale belleterie '40-'45.

Herinneringscentrum Kamp Westerbork - 'Kinderen in Kanp Westerbork' (25 februari - 31 oktober). 'De Vijftigste Mei' (15 maart - 14 mei). 'Kamp Westerbork 50 jaar bevrijd' (1 april - 14 mei). 'Binnen de Poorten' (v.a. 22 april)