'Euthanasie in Dood op verzoek was onzorgvuldig'

ROTTERDAM, 27 APRIL. De euthanasie op een patiënt met de zeldzame neurologische ziekte ALS in de IKON-documentaire 'Dood op verzoek' is onzorgvuldig uitgevoerd.

Dit vindt het hoofd van de afdeling neurologie van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam, prof.dr. M. Vermeulen. Het AMC is een van de twee academische centra in Nederland waar onderzoek naar ALS wordt gedaan. Ruim een derde van alle ALS-patiënten in Nederland worden op Vermeulens afdeling behandeld.

Volgens Vermeulen blijkt uit de documentaire dat de wettelijke richtlijnen voor euthanasie niet voldoen. De richtlijn die artsen van rechtsvervolging ontslaat, schrijft nu voor dat een tweede arts, aan wie geen speciale eisen worden gesteld, de toestand van de patiënt moet beoordelen. Deze tweede arts moet echter, zegt Vermeulen, een grondige kennis bezitten van de leedverzachtende (palliatieve) zorg rond de ziekte waar de euthanasie-kandidaat aan lijdt. De deskundige tweede arts moet een gefundeerde second opinion geven, na een gesprek met en onderzoek van de patiënt, zoals dat bij normale 'moeilijke' patiënten al gebruikelijk is.

De IKON-documentaire 'Dood op verzoek' werd op 20 oktober vorig jaar in Nederland uitgezonden en kreeg daarna in het buitenland veel aandacht.

Vermeulen: “In 'Dood op verzoek' wordt tegen de ALS-patiënt gezegd dat zijn longen kunnen 'vollopen' en dat hij waarschijnlijk zal stikken. Maar stikken is bij ALS-patiënten uiterst zeldzaam. ALS-patiënten overlijden meestal in een coma dat ontstaat doordat hun bloed teveel CO bevat. Euthanasie op ALS-patiënten is ongebruikelijk. Van de 800 patiënten die in ruim tien jaar tijd in het AMC zijn behandeld, zijn er twee door euthanasie overleden. In beide gevallen was er een bijkomende ziekte.”

Vermeulen, voorstander van euthanasie op goede gronden, deelt de kritiek van enkele Britse artsen na de TV-uitzending van de documentaire in Groot-Brittannië op 15 maart. Onder de Engelse critici waren twee artsen met veel ervaring in de stervensbegeleiding van ALS-patiënten. Zij vonden de patiënt in kwestie onvoldoende verzorgd en de euthanasie onnodig. Vanuit Nederland weerlegde minister Borst toen de kritiek. Ze zei onder andere: “We hebben een goed verpleeghuissysteem, we geven, denk ik, uitstekende palliatieve zorg in de ziekenhuizen en we zetten die zorg voort zolang de patiënt dat wil.”

Vermeulen: “Maar de Engelse critici hadden gelijk waar ze zeiden dat de ALS-patiënt in de documentaire niet optimaal is begeleid. De voorlichting aan de patiënt over zijn ziekte beïnvloedt natuurlijk het euthanasieverzoek. Er is voor ALS-patiënten betere palliatieve zorg en een humanere dood mogelijk dan in de documentaire getoond.”