'Pensioenen zijn binnen tien jaar een loden last'

ROTTERDAM, 26 APRIL. De kosten van de ouderdomspensioenen zullen zich de komende tien jaar ontwikkelen tot een loden last voor de meeste geïndustrialiseerde landen. Dat schrijft de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), een organisatie van de Verenigde Naties, in haar jaarlijkse rapport over de wereldarbeidsmarkt.

De gevolgen van de snelle vergrijzing kunnen alleen worden opgevangen door radicale veranderingen, zoals het recht van ouderen om langer te werken wanneer zij dat wensen. Rond de eeuwwisseling zal in de meeste geïndustrialiseerde landen meer dan een kwart van de bevolking ouder zijn dan zestig jaar. Tegelijk worden oudere werknemers door werkgevers gediscrimineerd en gedwongen tot vervroegde pensionering, zo schrijft de ILO.

Nederland, waar meer dan 80 procent van de mannen tussen 60 en 64 jaar niet meer werkt, is daarbij koploper in de Westerse wereld. In 1960 had nog 72 procent van de Nederlandse mannen tussen 60 en 64 jaar een baan.

“In 2025 zullen in sommige ontwikkelde landen de gepensioneerden de werkenden in aantal overtreffen. Dat zal leiden tot een onvoorstelbare sociale last voor het slinkende aantal werkende mensen”, zegt een ILO-onderzoeker. De VN-organisatie stelt dat bedrijven oudere werknemers langer in dienst moeten houden.

Ondernemingen moeten werken aan 'opfriscursussen', aan flexibele werktijden en betere werkomstandigheden. Werkgevers moeten meer gebruik maken van de ervaring en levenswijsheid van oudere werknemers.

Bovendien zouden overheden de dreigende sociale crisis kunnen afwenden door de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen, pensioenen te verlagen of pensioenheffingen te verhogen. De ILO is er tegen om mensen te dwingen langer te werken of pensioenen te verlagen, omdat dit kan leiden tot sociale conflicten. In plaats daarvan zouden werkgevers flexibeler moeten zijn wat betreft de pensioenleeftijd. “Het tempo van biologische veroudering verschilt sterk van persoon tot persoon. De leeftijd is een zeer slechte indicator voor het moment waarop een werknemer met pensioen moet gaan.” Uit diverse Amerikaanse studies blijkt dat oudere werknemers vaak beter kunnen omgaan met mensen, harder werken en loyaler zijn dan jongere collega's, aldus de ILO.