Offensief VS op interne markt EU

BRUSSEL, 26 APRIL. Onder de naam 'Showcase Europe' zal de Amerikaanse regering een nieuw offensief ondernemen om Amerikaanse bedrijven bij te staan bij het verkrijgen van toegang tot de eengemaakte Europese markt. Washington richt zich daarbij vooral op sleutelsectoren als luchtvaart, telecommunicatie, electriciteitsproduktie en milieutechnologie.

De Amerikaanse onderminister van handel, Jeffrey E. Garten, heeft dat gisteren in Brussel aangekondigd tijdens een toespraak voor de Amerikaanse Kamer van Koophandel. Volgens Garten zal Washington zich in het vervolg veel intensiever gaan bezighouden bij het ondersteunen van de exportinspanningen van het Amerikaanse bedrijfsleven. De Europese Unie zal daarbij voortaan als één markt worden benaderd.

De opmerkingen van Garten sluiten aan op eerdere verklaringen van de Amerikaanse regering dat economische belangen een steeds belangrijker plaats zullen innemen in het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten. President Clinton kondigde twee jaar geleden al aan dat exportpromotie de eerste prioriteit zal worden van de Amerikaanse overheid.

De uitspraken van Garten komen ook op een moment, dat van verschillende zijden suggesties worden gedaan voor vernieuwing en verbreding van de samenwerking tussen de Europa en de Verenigde Staten. Zo heeft voorzitter Jacques Santer van de Europese Commissie onlangs de totstandkoming bepleit van een Amerikaans-Europees verdrag, en stelde de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel, vorige week de oprichting voor van een Transatlantische vrijhandelszone. Garten zei gisteren dat met voorrang moet worden gewerkt aan “een nieuwe economische architectuur” tussen de VS en de Europese Unie. Dat verdient minstens zoveel aandacht en inspanning als momenteel wordt besteed aan de herstructuring van de NAVO, aldus de onderminister.

De achterliggende gedachte bij al die verklaringen is, dat door het wegvallen van de communistische dreiging in Europa de veiligheidssamenwerking binnen de NAVO niet langer voldoende houvast biedt voor duurzaam goede betrekkingen tussen de VS en Europa. Juist door het wegvallen van die dreiging en door een sterker wordende roep om isolationisme en protectionisme, bestaat het risico dat de VS en de EU op economisch en ander gebied van elkaar wegdrijven. Dat zou “een tragedie” zijn, aldus Garten.

Maar tegelijkertijd werd gisteren op de bijeenkomst in Brussel ook duidelijk, dat de gedachten over het hoe en waarom van zo'n nieuwe Transatlantische architectuur nog lang niet zijn uitgekristalliseerd. Onderminister Garten erkende dat de regering in Washington momenteel geen uitgewerkt plan of visie heeft over de relatie met Europa. De VS zijn voor meer handel en investeringen, maar dat betekent nog niet dat Washington automatisch voorstander is van een vrijhandelszone, zoals door Kinkel voorgesteld. Volgens Garten is het wenselijk om nu prioriteit te geven aan de multilaterale onderhandelingen in kader van de wereldhandelsorganisatie WTO.

Ook aan Europese zijde wordt terughoudendheid betracht. Directeur-generaal externe betrekkingen van de Europese Commissie, Horst Krenzler, zei gisteren dat Brussel het idee van een vrijhandelszone zal bestuderen, maar ook hij wees ook op het belang van multilaterale afspraken binnen de WTO. Europees Commissaris Hans van den Broek zei onlangs dat volgens hem een Transatlantisch akkoord, in welke vorm dan ook, voorlopig niet aan de orde is. Eerst zal de zogeheten Intergoevermentele conferentie over het Verdrag van Maastricht achter de rug moeten zijn. Pas als de EU “zelf weet wie ze is”, zal men toekomen aan een fundamentele bezinning op de relatie met de VS, aldus Van den Broek.