De asperge

SAMEN MET DE asperge steekt het probleem jaarlijks rond deze tijd de kop op: wie steekt ze? Wegens de symboolwaarde is het asperge-vraagstuk al tot ministersniveau opgewaardeerd. De oogst van de 'koningin onder de groente' is uitgegroeid tot de metafoor van een slecht functionerende arbeidsmarkt. Aan de ene kant is er de vraag van de telers naar stekers, aan de andere kant het grote werklozenbestand van de arbeidsbureaus. Toch blijkt elk jaar weer dat vraag en aanbod niet op elkaar kunnen worden afgestemd.

Alles komt bij het aspergebed samen: werkwilligheid, concurrentie van lage-lonenlanden, de beloning van zwaar werk, de werking van de regionale arbeidsvoorziening, het effect van sancties voor mensen met een uitkering. En dat alles voor een probleem dat nooit langer dan een week of zeven duurt. Eind juni, als de asperges de grond uit zijn, gaat iedereen weer over tot de orde van de dag. Waarna een jaar later de discussie weer van voren af aan begint.

OOK DIT JAAR weer heeft het ministerie van sociale zaken aspergetelers verboden personeel van buiten de Europese Unie aan te trekken om hun produkt te komen oogsten. De Polen staan klaar, maar mogen niet. Eerst moet namens de EU van Rovanimi tot Lissabon worden gekeken of mensen bereid zijn naar Brabant of Limburg te reizen. Bureaucratie en boer komen elkaar hardhandig tegen. Het warme weer heeft ertoe geleid dat de stekers nù nodig zijn. Maar de brief van Sociale Zaken met de mededeling dat alles in het werk moet worden gesteld om mensen met een bijstandsuitkering tot werk te bewegen, moet nog worden verstuurd.

Voor de werkloze lonkt de premie van enkele honderden guldens van de sociale dienst. Het is de beloning voor de inspanning om betaald werk te zoeken. Waar de werkloze zit met de financiële afweging tussen werk en inspanning, zit de aspergeteler met de afweging tussen betaling en arbeidsprestatie. Tussen beide zit een groot verschil.

De oplossing loopt buiten de velden rond in de persoon van de Pool. Hij mag niet. Nog niet. Eens zullen teler en werkwillige elkaar tegenkomen, want ook zo werkt de markt. Mag de steker niet naar de asperge toe, dan gaat de asperge naar hem.